İD Reaksiyonu Nedir?
- Birincil enfeksiyon (çoğunlukla dermatofit – mantar enfeksiyonu) odağından uzakta, enfeksiyon içermeyen, ama ona bağlı gelişen alerjik deri döküntüleridir.
- Bu döküntüler, esasen vücudun enfeksiyona karşı verdiği hipersensitivite (aşırı duyarlılık) yanıtıdır.
Temel Özellikleri:
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Tetikleyici | Genellikle Tinea pedis (ayak mantarı) gibi bir dermatofitoz |
| Lokalizasyon | Primer enfeksiyondan uzak bölgelerde ortaya çıkar (örneğin ayakta mantar, ama ellerde döküntü) |
| Lezyon tipi | Eritematöz, kaşıntılı, veziküler ya da papüler döküntüler |
| İçerik | Bu döküntüler mikroorganizma içermez – steril döküntülerdir |
| Patogenez | Hücresel bağışıklık aracılı Tip IV hipersensitivite |
| Tedavi | Primer enfeksiyon tedavi edilirse, İD reaksiyonu da genellikle kendiliğinden geriler. Gerekirse topikal kortikosteroid eklenebilir. |
Örnek Klinik Durum:
- Hastada tinea pedis (ayak mantarı) vardır.
- Bu kişide birkaç gün sonra her iki elde kaşıntılı, vezikülöz döküntüler oluşur.
- Eldeki döküntülerden kültür alınır, hiçbir mikroorganizma üretilmez.
- Aslında bu, ayaktaki mantara karşı gelişen bir bağışıklık yanıtıdır → İD reaksiyonu.
Ayırıcı Tanıda Dikkat Edilmesi Gerekenler:
- Kontakt dermatit
- Allerjik ekzema
- Dyshidrotik ekzema
- Scabies (uyuz)
- Sekonder bakteriyel enfeksiyon
Tedavi İlkeleri:
- Primer enfeksiyon tedavisi şarttır (örneğin topikal veya sistemik antifungal)
- İD reaksiyonuna yönelik:
- Topikal kortikosteroid
- Antihistaminik (kaşıntı varsa)
- Gerekirse kısa süreli sistemik steroid