TANIM
İntrakraniyal anevrizma, genellikle Willis poligonu üzerindeki büyük arterlerin dallanma noktalarında gelişen, arter duvarındaki zayıflığa bağlı sakküler (berry) veya daha nadiren fusiform (iğ biçimli) şekilde görülen vasküler lezyonlardır.
EPİDEMİYOLOJİ
- Toplumda görülme sıklığı: %2–5
- Kadınlarda > erkeklere göre daha sık
- Rüptür riski: %1/yıl (belirli faktörlere bağlı artar)
- En sık rüptür yaşı: 40–60 yaş
- Subaraknoid kanamanın en sık nedeni: rüptüre intrakraniyal anevrizma
SINIFLANDIRMA
Morfolojiye göre:
| Tip | Açıklama |
| Sakküler (berry) anevrizma | En sık tip (%90); bifurkasyonlarda olur |
| Fusiform anevrizma | Damar boyunca iğ biçimli genişleme |
| Mikroanevrizma (Charcot-Bouchard) | Hipertansiyona bağlı; en çok bazal ganglionlarda |
Lokalizasyona göre:
| Yerleşim | Sıklık (%) |
| Anterior communicating artery (ACoA) | %30–35 |
| Posterior communicating artery (PCoA) | %25 |
| MCA bifurkasyonu | %20 |
| Basilar apex | %5–10 |
| ICA bifurkasyonu | %5–10 |
RİSK FAKTÖRLERİ
| Modifiye edilebilir | Modifiye edilemeyen |
| Hipertansiyon | Aile öyküsü |
| Sigara kullanımı | Kadın cinsiyet |
| Alkol | Polikistik böbrek hastalığı (PKD) |
| Kokain, amfetamin | Marfan, Ehlers-Danlos |
| Östrojen eksikliği | Yaş (≥40) |
KLİNİK TABLO
Rüptür varsa → Subaraknoid Kanama (SAK)
- Ani, şiddetli baş ağrısı (“hayatımın en kötü baş ağrısı”)
- Bulantı, kusma
- Ense sertliği, fotofobi
- Bilinç bozukluğu, koma
- Fokal nörolojik defisit (özellikle PCoA anevrizmasında CN III felci)
- Epileptik nöbet, ölüm
Rüptür olmadan (asemptomatik olabilir)
- Komşu sinir yapılarına bası:
- CN III basısı → ptozis + mydriasis + dışa aşağıya bakan göz
- Görme alanı defektleri
TANI
| Aşama | Yöntem |
| 1. Şüphelenildiğinde | BT beyin (non-kontrast) → SAK gösterebilir |
| 2. BT negatifse, şüphe varsa | Lomber ponksiyon: Ksantokromi |
| 3. Anevrizma tanısı | BT anjiyografi, MR anjiyografi, DSA (altın standart) |
TEDAVİ
Cerrahi Seçenekler
| Yöntem | Açıklama |
| Cerrahi klipleme | Anevrizmanın boynuna mikrocerrahi ile klip takılır |
| Endovasküler koilleme | Anevrizma içine coil yerleştirilerek tromboze edilir |
- Koilleme, özellikle derin yerleşimli anevrizmalar için tercih edilir.
- Klipleme, genç ve yüzeyel anevrizmalarda daha kalıcı olabilir.
Medikal Destek
- Kan basıncı kontrolü
- Nimodipin (oral/IV): Vazospazmı önlemek için
- Antiepileptikler, analjezi, yoğun bakım takibi
- Hidrosefali varsa: ventrikül drenajı veya şant
KOMPLİKASYONLAR
- Rebleeding (tekrar kanama) – ilk 24 saatte yüksek risk
- Vazospazm → iskemi, enfarktüs (5–14. gün)
- Hidrosefali
- Serebral infarkt
- Nörolojik sekeller, ölüm
Klinik Notlar
Rüptüre intrakraniyal anevrizma → en sık non-travmatik subaraknoid kanama nedeni
SAK + CN III felci → PCoA anevrizması
SAK şüphesi varsa BT + LP yapılmalı
SAK sonrası vazospazm profilaksisi için nimodipin kullanılır