Afazi Türleri ve Karşılaştırma Tablosu
| Afazi Tipi | Akıcılık | Anlama | Tekrar | Lezyon Bölgesi | Tipik Özellik |
|---|---|---|---|---|---|
| Broca (Motor) | ❌ Azalmış | ✅ Korunmuş | ❌ Bozulmuş | Sol frontal lob (Broca alanı, 44-45. alanlar) | Telgrafik konuşma, hasta farkında |
| Wernicke (Sensör) | ✅ Akıcı | ❌ Bozulmuş | ❌ Bozulmuş | Sol temporal lob (Wernicke alanı, 22. alan) | Anlamsız ama akıcı konuşma, hasta farkında değil |
| Global | ❌ Azalmış | ❌ Bozulmuş | ❌ Bozulmuş | Sol MCA ana trunk oklüzyonu | Tüm dil fonksiyonları bozulmuş |
| İletim (Conduction) | ✅ Akıcı | ✅ Korunmuş | ❌ Bozulmuş | Arkuat fasikül | Tekrar bozulmuş, hasta konuşur ama tekrar edemez |
| Transkortikal Motor | ❌ Azalmış | ✅ Korunmuş | ✅ Korunmuş | Frontal alan, Broca alanı çevresi | Broca’ya benzer ama tekrar korunmuş |
| Transkortikal Sensör | ✅ Akıcı | ❌ Bozulmuş | ✅ Korunmuş | Temporoparietal alan, Wernicke çevresi | Wernicke’ye benzer ama tekrar korunmuş |
| Anomik Afazi | ✅ Akıcı | ✅ Korunmuş | ✅ Korunmuş | Değişken (angular girus, temporal) | Tek sorun isim bulmada zorluk |
Klinik İpuçlarıyla Afazi Tipleri
| İpucu | Düşünülmesi gereken afazi |
|---|---|
| Telgrafik konuşma, hasta ne demek istediğini bilir ama çıkaramaz | Broca |
| Hasta ne dediğini anlamaz, anlamsız konuşur ama farkında değildir | Wernicke |
| Hiç konuşamaz, anlamaz, tekrar da edemez | Global |
| Akıcı konuşur ve anlar ama söylediklerini tekrar edemez | İletim |
| Broca gibi ama tekrar iyi | Transkortikal motor |
| Wernicke gibi ama tekrar iyi | Transkortikal sensör |
| Her şey normal ama isim bulmada zorlanır | Anomik |
ÖRNEK SORU TİPİ
Soru: “Hasta akıcı şekilde konuşuyor ancak söyledikleri anlamsız ve konuştuğu sırada anlamadığı fark ediliyor. Tekrar edemiyor, ama konuşması kesintisiz ve bozulmamış.”
→ Tanı: Wernicke afazisi
Soru: “Hasta konuşmak istiyor ama çok zorlanıyor. Anlaması normal. Tekrar da edemiyor. Lezyon sol frontal alanda.”
→ Tanı: Broca afazisi
Afazilerde Lezyon – Beyin Haritası Özet
- Broca alanı → Sol inferior frontal girus (MCA üst dal)
- Wernicke alanı → Sol posterior superior temporal girus (MCA alt dal)
- Arkuat fasikül → Wernicke ↔ Broca arasında ileti
- Global afazi → MCA’nın geniş proksimal lezyonları (hem Broca hem Wernicke tutulur)
Ekstra Klinik Bilgiler
- Sağ elini kullananların %95’i sol hemisfer dominant → Afazi genellikle sol hemisfer lezyonlarında
- Afazi ≠ Disartri: Afazide dil işlevleri bozulur; disartride motor kontrol
- Afazi ≠ Apraksi: Aprakside hareketleri planlama bozukluğu
