Vazospastik Hastalıklar

HastalıkEtkilenen DamarKlinikTipik HastaTanıTedavi
Raynaud FenomeniDijital arterlerTriphasik renk değişimi (beyaz → mor → kırmızı), soğukla tetiklenirGenç kadın (Primer), bağ dokusu hastası (Sekonder)Klinik ± Nailfold kapillaroskopiCCB (Nifedipin), ısı korunması
Prinzmetal Anjinası (Vazospastik Anjina)Koroner arterler (spazm)Göğüs ağrısı (istirahat anjinası), genellikle gece-sabahGenç kadın veya erkek, sigara öyküsüEKG’de geçici ST elevasyonu + normal koroner anjiyografiCCB, nitratlar (beta-bloker kontrendike!)
Serebral VazospazmSerebral arterler (genelde subaraknoid kanama sonrası)3–14. gün baş ağrısı, bilinç bozukluğuSAH geçirmiş hastalarTranskraniyal Doppler ile izlenirNimodipin (önleyici)
AkrosiyanozDijital cilt mikrodolaşımıParmaklarda sürekli morarma, ağrısızZayıf genç kadınKlinikSoğuktan korunma
Paroksismal Akral Hemorajik Sendrom (Achenbach Sendromu)Dijital venüllerParmakta ani morarma, şişlik, ağrı (kanama hissi)Orta yaşlı kadınKlinikDestekleyici (benign, geçici)
Migren (vazospastik fazı)Serebral arterlerde geçici vazokonstriksiyonAura, baş ağrısıGenç kadınKlinik ± nörogörüntülemeTriptanlar, CCB profilakside

Notlar

  • Raynaud + sklerodaktili + pozitif ANA → Sistemik skleroz düşün.
  • Prinzmetal anjinasında: Beta bloker ver me! (vazospazmı artırır).
  • SAK sonrası 4–10. gün → ani bilinç bozulması varsa serebral vazospazm.
  • Raynaud primer mi sekonder mi?
    • Primer: simetrik, ülser yok, pozitif otoimmün test yok
    • Sekonder: asimetrik, ülser/nekroz olabilir, otoimmün hastalıklarla ilişkili