Persistan kloaka, kız çocuklarında görülen ve embriyolojik olarak rektum, vajina ve üreterin tek bir ortak kanalda sonlandığı, nadir fakat ciddi bir konjenital anomalidir. Erkeklerde görülmez.

TANIM

Persistan kloaka, üriner sistem, genital sistem ve gastrointestinal sistemin distal uçlarının tek bir ortak açıklıktan (kloaka) dış ortama açıldığı bir doğumsal malformasyondur.

  • Kloaka, normalde yalnızca embriyolojik dönemde bulunur.
  • Normal gelişimde:
    • Ürogenital sinüs ile anorektal kanal birbirinden ayrılır.
    • Persistan kloakada bu ayrılma gerçekleşmez.

EMBRİYOLOJİ

  • Cloaca: 4–6. gebelik haftasında, allantois (ön kısım) ve hindgut (arka kısım) birleşiminden oluşan ortak boşluktur.
  • Urorektal septum adı verilen yapı kloakayı ikiye ayırır:
    • Ön: Ürogenital sinüs
    • Arka: Anorektal kanal
  • Eğer bu ayrılma olmazsa → persistan kloaka oluşur.

KLİNİK BULGULAR

  • Kız bebekte tek perineal açıklık
  • Mekonyum pasajı olmaz veya idrarla birlikte dışkı gelir
  • Tek açıklıktan idrar, dışkı ve vajinal akıntı gelebilir
  • Karın şişliği, abdominal distansiyon
  • İdrar yolu enfeksiyonları
  • Hidronefroz, vajinal distansiyon, rektal dilatasyon olabilir
  • Genital organlar genellikle hipoplastiktir

TANI

1. Fizik muayene:

  • Kız bebekte perinede tek açıklık (vajina, rektum ve üretranın ortak açıklığı)
  • Normal üç açıklıktan yalnızca biri görülür.

2. USG (Abdominal ve Pelvik):

  • Hidronefroz, uterus distansiyonu, rektal genişleme araştırılır

3. Pelvik MRI veya genitoüriner sistografi (VCUG):

  • Ortak kanalın uzunluğu ve birleşim düzeyleri değerlendirilir.
  • Radyolog bu bulguları tanımlar: ortak kloakal kanalın uzunluğu cerrahi planlama için kritiktir.

4. Endoskopi:

  • Cerrahi öncesi detaylı anatomi için uygundur (cystovaginoscopy)

PATOLOJİK SONUÇLAR

  • Üriner sistem infeksiyonları
  • Hidronefroz, vezikoüreteral reflü
  • Gelişmemiş vajina/uterus
  • Anal atrezi
  • Malnütrisyon, bağırsak disfonksiyonu

TEDAVİ

Amaç: Fonksiyonel kontinans (idrar + dışkı) ve genital rekonstrüksiyon

1. Erken dönemde (yenidoğan):

  • Kolostomi açılır → barsak dekompresyonu
  • Mesane kateterizasyonu veya sistostomi ile üriner drenaj
  • Vajinal distansiyon varsa: vajinostomi gerekebilir

2. Rekonstrüktif cerrahi (6-12 ay civarı):

  • Posterior sagittal anorektovajinüretraplasti (PSARVUP) en sık tercih edilen tekniktir.
  • Alternatif: abdominoperineal yaklaşımlar

Klinik Notlar

  • ❗ Kız bebekte perinede tek açıklık varsa → persistan kloaka düşün!
  • ❗ Anal atrezi + hidronefroz birlikteliğinde vajina/mesane ile bağlantılı kloaka akla gelmelidir.
  • ❗ Kloakal kanalın uzunluğu >3 cm ise cerrahi daha zordur.

Ayırıcı Tanı:

DurumAyırt Edici Özellik
Anal atrezi (izole)Genelde vajina ve üretra normal
Rektovajinal fistül2 açıklık vardır
Kloakal ekstrofisiMesane dışarıda yer alır