Livedo Retikülaris
Tanım:
- Deri yüzeyinde ağ biçiminde (retiküler) morumsu-mavimsi renk değişikliği
- Venöz konjesyon, vazospazm ya da damar tıkanıklığı sonucu gelişir
Sınıflandırma:
| Tip | Özellikler |
| Fizyolojik (Benign) | Soğukta ortaya çıkar, ısıtılınca geçer. Genellikle genç, sağlıklı kadınlarda. |
| Patolojik (Persistan) | Sürekli kalıcıdır. Altta yatan sistemik hastalık olabilir. İnceleme gerektirir. |
Nedenler (Patolojik Livedo)
| Kategori | Örnek Hastalıklar |
| Otoimmün / vaskülitik | |
| • Antifosfolipid sendromu (APS) | |
| • Sistemik lupus eritematozus (SLE) | |
| • Poliarteritis nodoza (PAN) | |
| • Sneddon sendromu | |
| Hematolojik | |
| • Kriyoglobulinemi | |
| • Paraproteinemiler | |
| Embolik | |
| • Kolesetrol kristal embolisi (Blue toe sendromu) | |
| • Endokardit sonrası emboliler | |
| İlaçlar | |
| • Amantadin | |
| • Ergot türevleri | |
| • Beta blokerler | |
| Enfeksiyonlar | |
| • Sepsis | |
| • Tüberkülozda nadir | |
| Toksik / diğer | |
| • Karbon monoksit zehirlenmesi | |
| • DIC |
Patofizyoloji:
- Deri altı küçük arter ve venüllerin spazmı ya da obstrüksiyonu
- Kapiller perfüzyon azalır → retiküler renk değişikliği
Klinik Özellikler:
| Özellik | Fizyolojik Tip | Patolojik Tip |
| Süreklilik | Geçici (ısı ile kaybolur) | Kalıcı |
| Lokalizasyon | Sıklıkla alt ekstremite | Yaygın olabilir |
| Semptom | Asimptomatik | Ağrı, ülser, nekroz eşlik edebilir |
| Sistemik bulgu | Yok | SLE, APS gibi bulgular eşlik edebilir |
Ayırıcı Tanı:
- Livedo racemosa: Daha düzensiz ve kırık halkalı görünüm. Genellikle Sneddon sendromu ve APS ile ilişkili.
- Raynaud fenomeni: Parmak uçlarında triphasik renk değişimi
Tanı ve Tetkikler:
| Amaç | Test |
| Otoimmün neden? | ANA, anti-dsDNA, ENA, APLA paneli |
| Vaskülit? | ANCA, biyopsi gerekebilir |
| Kriyoglobulinemi? | Kriyoglobulin düzeyleri |
| Koagülasyon? | D-dimer, fibrinojen, antitrombin III |
| Emboli? | EKO, lipit paneli |
Tedavi:
- Fizyolojik: Isı korunması, bilgilendirme
- Patolojik:
- Altta yatan nedenin tedavisi
- Vaskülit varsa: Steroid + immünsüpresyon
- APS varsa: Antikoagülasyon
- Kriyoglobulinemi: Plazmaferez gerekebilir
Fizyolojik livedo → Genç kadın + soğukta geçici
- Kalıcı livedo + APS/SLE bulgusu varsa → Otoimmün tetkikler istenir
- Livedo + nörolojik semptomlar → Sneddon sendromu düşün
- Livedo + mavi parmak + warfarin → Blue toe sendromu (kolesterol embolisi)