Posttrombotik Sendrom – TUS Düzeyinde Bilgi
Tanım: Derin ven trombozunu takiben gelişen kalıcı venöz hipertansiyon sonucu ortaya çıkan kronik venöz yetmezlik tablosudur.
Patofizyoloji:
- DVT → venöz kapakçıklarda harabiyet
- Rekanalizasyon gecikirse veya yetersiz olursa
- Venöz kanın aşağıdan yukarıya taşınması bozulur
- Venöz hipertansiyon → kapiller kaçak, ödem, hemosiderin birikimi, cilt değişiklikleri
Risk Faktörleri:
| Kategori | Faktör |
| Tromboz Özellikleri | İliofemoral DVT, tekrarlayan DVT |
| Hasta Özellikleri | Obezite, ileri yaş |
| Yetersiz Tedavi | Antikoagülasyon eksikliği ya da erken kesilmesi |
| İmmobilite | Uzun süreli hareketsizlik |
Klinik Bulgular:
| Belirti | Açıklama |
| Ağrı | Bacakta ağırlık hissi, yorgunluk |
| Şişlik | Özellikle ayakta uzun süre kalmakla artar |
| Cilt Değişiklikleri | Hemosiderin birikimi (kahverengi lekeler), lipodermatoskleroz |
| Varisler | Yüzeyel venlerde dilatasyon |
| Venöz ülser | Genellikle medial malleol çevresi, geç dönem |
Semptomlar, günün ilerleyen saatlerinde artar ve istirahatle azalır.
Klinik Skorlama: Villalta Skoru
- Ağrı, ağırlık hissi, kramp, parestezi
- Ödem, pigmentasyon, varis, lipodermatoskleroz, ülser
- ≥5 puan: PTS var
Tanı:
| Amaç | Test |
| Yapısal bozukluk? | Doppler USG (derin venöz yetersizlik, reflü) |
| Ayırıcı tanı? | Lenfödem, kronik kalp yetmezliği dışlanmalı |
Tedavi:
| Aşama | Müdahale |
| Akut DVT sonrası | Kompressif çoraplar (20–30 mmHg) erken başlanmalı (ilk haftalarda) |
| Semptom kontrolü | Yükseltme, yürüyüş, kilo kontrolü |
| İleri PTS + ülser | |
| • Cilt bakımı | |
| • Zatraprost (yeni nesil topikal ajanlar) | |
| • Bazı durumlarda: cerrahi (venöz bypass veya stent) |
🔹 Antikoagülanlar PTS’i önlemede değil, sadece DVT’yi önlemede etkilidir.
Komplikasyonlar:
- Kronik ödem
- Deri atrofisi
- Venöz staz dermatiti
- İyileşmeyen venöz ülserler
Notlar
- DVT sonrası bacakta geçmeyen ödem + hiperpigmentasyon = Posttrombotik Sendrom
- En sık görülen geç dönem komplikasyonudur
- Korunmada en önemli şey: erken mobilizasyon + kompresyon çorabı
- Ayırıcı tanıda lenfödemde sabah-akşam farkı olmaz, PTS’de ödem gün sonunda artar