Traksiyonel retina dekolmanı, vitreus ya da diğer retinaya yapışık fibroglial dokuların mekanik çekmesi (traksiyon) sonucu retina nörosensoriyel tabakasının pigment epitelyumdan ayrılmasıdır. Burada retina yırtığı yoktur, temel mekanizma çekilme kuvvetidir.

Traksiyonel Retina Dekolmanı (TRD) – Mekanizma

  • Proliferatif fibroglial membranlar vitreusa ve retina yüzeyine yapışır.
  • Bu membranlar kasıldığında → retina mekanik olarak çekilir.
  • Retina pigment epitelyumundan ayrılır → traksiyonel dekolman oluşur.

Traksiyonel Retina Dekolmanı Nedenleri

1. Proliferatif Diyabetik Retinopati (PDR) → En sık neden

  • Kronik retina iskemisi → neovaskülarizasyon → fibroglial proliferasyon → traksiyon
  • Özellikle makula bölgesinde traksiyon varsa ciddi görme kaybı yapar.

2. Proliferatif Vitreoretinopati (PVR)

  • Retina yırtığı sonrası veya cerrahi sonrası gelişen fibroglial skar dokusu
  • Travma sonrası da görülebilir.

3. Penetran Göz Travması

  • Travmaya bağlı vitreoretinal yapışıklık ve membran formasyonu
  • Özellikle geç dönemde traksiyonel RD’ye neden olabilir.

4. Prematür Retinopatisi (ROP) – Evre 4-5

  • Prematüre bebeklerde retina damar gelişimi eksiktir → hipoksi → neovaskülarizasyon → traksiyon

5. Sickle Cell Retinopatisi

  • Retinal iskemi ve neovaskülarizasyona bağlı fibroglial proliferasyon ve traksiyon

6. Retina Cerrahisi Sonrası (Vitrektomi, lazer vb.)

  • Özellikle yetersiz tedavi edilmiş PVR’li olgularda

7. Diğer Daha Nadir Nedenler

  • Toksoplazma koryoretiniti sonrası skar
  • Retinitis proliferans
  • Sarcoidosis veya diğer granülomatöz hastalıklar
  • Epiretinal membran (ileri olgularda)

Notlar

  • TRD’de retina yırtığı YOK, bu yönüyle regmatöjen dekolmandan ayrılır.
  • TRD yavaş gelişir, genellikle ağrısız ve non-akut görme azalması ile ortaya çıkar.
  • Görme kaybı, makula tutulumu varsa ciddi olur.
  • En sık diyabetik retinopati (PDR) sorulur.

Tanıda Kullanılan Yöntemler

YöntemNe Gösterir
Fundus muayenesiTraksiyon alanları, retina elevasyonu
OCTSubretinal sıvı yok ama membranlar ve traksiyon net gözükür
B-scan USGMedya opaksa retina traksiyonu gösterir
FFAVasküler sızıntı / iskemi alanları

Diğer Retina Dekolmanlarıyla Karşılaştırma

ÖzellikRegmatöjenTraksiyonelEksüdatif
Retina yırtığı✅ Var❌ Yok❌ Yok
Sıvı sızması✅ Var❌✅ Var
MekanizmaYırtıktan vitreus girişiFibrovasküler traksiyonEnflamasyon / vaskülopati
En sık nedenYaşla ilişkili vitreus dekolmanıDiyabetik retinopatiVKHS, tümörler