Anti-VEGF (Vascular Endothelial Growth Factor) ilaçları, anormal damar büyümesi (neovaskülarizasyon) ve damar geçirgenliği artışı ile ilişkili pek çok oküler ve bazı sistemik hastalığın tedavisinde kullanılır. Özellikle göz hastalıklarında intravitreal enjeksiyon şeklinde uygulanırlar.

Başlıca Anti-VEGF İlaçları

Etken MaddeTicari AdÖzellik
BevacizumabAvastin®Off-label kullanılır, ucuz
RanibizumabLucentis®Retina hastalıklarında FDA onaylı
AfliberceptEylea®VEGF-A, VEGF-B ve PlGF’yi inhibe eder
BrolucizumabBeovu®Yeni nesil, daha uzun etkili

Göz Hastalıklarında Kullanım Alanları

1. Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu (YBMD) – Neovasküler Tip

  • En sık endikasyon
  • Retina altı koroidal neovaskülarizasyonu baskılar

2. Diyabetik Maküla Ödemi (DMÖ)

  • Diabetik retinopati komplikasyonu
  • Görme merkezi olan makulada sıvı birikmesini engeller

3. Proliferatif Diyabetik Retinopati (PDR)

  • Neovaskülarizasyonu inhibe eder
  • Panretinal lazer ile kombine edilebilir

4. Retinal Ven Tıkanıklıkları

  • Santral veya dal ven oklüzyonuna bağlı makula ödemi

5. Miyopik Koroidal Neovaskülarizasyon

  • Patolojik miyopide gelişen subretinal damar büyümesine karşı

6. Retinopati of Prematurity (ROP)

  • Özellikle Zone 1 hastalıkta intravitreal bevacizumab kullanımı

7. İnflamasyona Bağlı Makula Ödemleri

  • Üveit sonrası sekonder maküla ödeminde, steroid ile kombine

Sistemik Kullanım Alanları (Bevacizumab)

Anti-VEGF ilaçları, özellikle bevacizumab, sistemik olarak da aşağıdaki kanserlerin tedavisinde kullanılır:

Onkolojik Kullanım:

  • Kolorektal kanser
  • Akciğer adenokarsinomu
  • Glioblastoma multiforme
  • Meme kanseri (metastatik)
  • Renal hücreli karsinom

Not: Sistemik kullanım, intravitreal kullanıma göre çok daha geniş etki ve yan etki profiline sahiptir.

Yan Etkiler (Oküler Kullanımda)

LokalSistemik
Göz içi enfeksiyon (endoftalmi)Tromboembolik olaylar (nadir)
Göz içi basınç artışıHipertansiyon
Retina yırtığı veya dekolmanıProteinüri (sistemik kullanımda)

Bilgi Özeti

  • Anti-VEGF’ler neovaskülarizasyonu baskılar.
  • Yaşa bağlı makula dejenerasyonu en sık kullanım alanıdır.
  • PDR ve makula ödemi gibi diyabetik komplikasyonlarda etkilidir.
  • Bevacizumab en ucuz ve en yaygın kullanılanıdır (off-label).
  • Aflibercept daha güçlüdür, VEGF-B ve PlGF’yi de inhibe eder.