46,XX Cinsiyet Gelişim Bozuklukları (DSD), genetik olarak kadın (XX) karyotipe sahip bireylerde, dış genital veya gonadal gelişimin tipik kadın yönünde olmamasıyla karakterize bir gruptur.

46,XX DSD Türleri ve Nedenleri

TipMekanizmaDış GenitalyaGonadİç Genitalya
1. Konjenital Adrenal Hiperplazi (CAH)21-hidroksilaz eksikliği (CYP21A2)Virilize (ambigus)OverUterus + vajina mevcut
2. Anne kaynaklı androjen maruziyetiAndrojenik ilaçlar, tümörlerVirilize (ambigus)OverUterus + vajina mevcut
3. Aromataz eksikliğiCYP19A1 mutasyonuVirilizeOverUterus + vajina mevcut
4. Ovotestiküler DSD (Gerçek hermafroditizm)Bilinmeyen / SRY translokasyonu dışıAmbigusOvotestisGenellikle uterus mevcut
5. XX testiküler DSDSRY geninin translokasyonuErkek dış genitaliaTestisUterus yok

Genetik ve Hormonal Mekanizmalar

HastalıkGenHormon DeğişiklikleriNotlar
21-hidroksilaz eksikliği (CAH)CYP21A2Kortizol ↓, Aldosteron ↓, 17-OH Progesteron ↑, Androjen ↑En sık; ambigus genitalia + tuz kaybı olabilir
11β-hidroksilaz eksikliğiCYP11B1Androjen ↑, Deoksikortikosteron ↑Hipertansiyon eşlik edebilir
Aromataz eksikliğiCYP19A1Östrojen ↓, Androjen ↑Maternal virilizasyon gebelikte görülür
Maternal androjeni–Exojen androjen ↑Gebelikte annenin aldığı ilaçlara dikkat
SRY translokasyonu ile XX testiküler DSDSRY (+)Testosteron ↑Erkek fenotip, infertilite

III. Klinik Özelliklerle Karşılaştırma Tablosu

HastalıkDış Genitalİç GenitalGonadYatkınlıklar
CAH (21-OH eks.)Ambigus (klitoromegali vb.)Uterus varOverTuz kaybı krizi
Maternal androjen etkisiAmbigusUterus varOverGebelik hikayesi önemli
Aromataz eks.Ambigus + maternal virilizasyonUterus varOverAnne gebelikte virilizedir
Ovotestiküler DSDAmbigusUterus genelde varOvotestisNadir
XX testiküler DSDErkek fenotipUterus yokTestisSRY pozitif, infertilite

1. Soru
Fenotipik erkek bebekte uterus yok ve testis mevcut. Karyotip 46,XX, SRY geni pozitif.
Tanı nedir?
 Cevap: XX testiküler DSD (SRY translokasyonu)

2. Soru
Karyotipi 46,XX olan yenidoğanda klitoromegali, labial füzyon var. 17-OH progesteron yüksek, Na düşük, K yüksek.
Tanı nedir?
Cevap: 21-hidroksilaz eksikliği (CAH)

3. Soru
Fenotipik kız çocukta annede gebelik sırasında virilizm öyküsü var. Bebekte ambigus genitalia mevcut, hormon düzeyleri normal.
Tanı nedir?
Cevap: Maternal androjen etkisi

4. Soru
Doğumda ambigus genitalia ile doğan bebekte uterus var. Gonad biyopsisinde hem ovaryan hem testiküler doku tespit edilmiş.
Tanı nedir?
 Cevap: Ovotestiküler DSD (hermafroditizm)

5. Soru
Fenotipik kız olan yenidoğanda klitoromegali ve labial füzyon var. Annenin gebelikte androjenik steroid kullandığı öğreniliyor.
Tanı nedir?
Cevap: Eksojen androjen etkisi (maternal kaynaklı)

V. Özet Akış Şeması (Kısa Not Formatı)

Ambigus genitalia →

  • Uterus var mı?
     - VAR: → 46,XX → CAH mı? (17-OH Progesteron ↑) → Aromataz eksikliği?
     - YOK: → XX testiküler DSD (SRY pozitif mi?)
  • Gonad nedir?
     - Ovotestis → Ovotestiküler DSD
     - Over → CAH
     - Testis → XX testiküler DSD