Temel Sınıflama
| Kategori | Tanım |
| 1. Gonadal disgenezi | Testis gelişimi yetersiz veya yok |
| 2. Androjen sentez bozuklukları | Testis var, hormon üretimi bozuk |
| 3. Androjen reseptör defekti | Hormon var, hedef dokular yanıt veremez |
| 4. Diğer sendromik nedenler | Çok sayıda sistemik/sentetik bozuklukla birlikte |
—————————
1. Gonadal Disgeneziler (Testis gelişim bozukluğu)
| Hastalık | Klinik | Karyotip | Not |
| Komplet gonadal disgenez (Swyer sendromu) | Fenotipik kız, uterus var, puberte yok | 46,XY | Testis yok, AMH yok → uterus oluşur |
| Parsiyel gonadal disgenez | Ambiguous genitalia | 46,XY | Gonadlar disgenetik; hem testiküler hem over dokusu olabilir |
| Frasier sendromu | Genital ambigüite, nefropati (FSGS) | 46,XY | WT1 mutasyonu; gonadoblastom riski yüksek |
2. Androjen Sentez Kusurları
| Hastalık | Klinik | Karyotip | Özellik |
| 17β-Hidroksisteroid dehidrogenaz eksikliği | Fenotipik kız veya ambigus | 46,XY | Testosteron üretimi bozuk |
| 5α-redüktaz eksikliği | Doğumda kız gibi, ergenlikte erkekleşme | 46,XY | DHT üretilemez; iç genitalia erkek, dışı kadınsı |
| LH reseptör mutasyonu (Leydig hücre aplazisi) | Kadınsı genitalia, inmemiş testis | 46,XY | Testosteron üretilemez |
3. Androjen Reseptör Defektleri (AIS)
| Tip | Klinik | Karyotip | Not |
| Tam Androjen Duyarsızlık Sendromu (CAIS) | Fenotipik kız, uterus yok, testis var | 46,XY | Testosteron var ama etkisiz |
| Kısmi AIS (PAIS) | Ambiguous genitalia | 46,XY | Değişen androjen etkisi |
| Minimal AIS | Hipospadias, mikropenis | 46,XY | Hafif androjen duyarsızlığı |
4. Diğer Sendromik ve Kompleks Nedenler
| Hastalık | Özellik |
| Kampomelik displazi | 46,XY → fenotipik kız; SOX9 mutasyonu |
| Denys-Drash sendromu | Gonadal disgenez + Wilms tümörü + nefropati |
| Antley-Bixler sendromu | Ambigus genitalia + iskelet anomalileri |
Karşılaştırmalı Özet Tablosu
| Sendrom / Durum | Karyotip | Fenotip | Testis | Uterus | Notlar |
| Swyer Sendromu | 46,XY | Kadın | Yok | Var | Gonadal disgenez |
| CAIS (Testiküler feminizasyon) | 46,XY | Kadın | Var | Yok | Androjen reseptör defekti |
| PAIS | 46,XY | Ambigus | Var | Yok | Kısmi androjen duyarsızlık |
| 5α-redüktaz eksikliği | 46,XY | Kadın → erkekleşebilir | Var | Yok | DHT yok |
| Frasier sendromu | 46,XY | Kadın / Ambigus | Disgenetik gonad | Var | WT1 mutasyonu |
| Kampomelik displazi | 46,XY | Kadın | Disgenetik | Var | SOX9 mutasyonu |
Soru:
Doğumda fenotipik kız olan, inguinal herni içinde testis saptanan, uterusu olmayan ve ergenlikte normal meme gelişimi gösteren 46,XY karyotipli bireyde en olası tanı hangisidir?
A) Swyer sendromu
B) Tam androjen duyarsızlık sendromu
C) 5α-redüktaz eksikliği
D) Frasier sendromu
E) Parsiyel gonadal disgenez
Cevap: B) Tam androjen duyarsızlık sendromu (CAIS)
1. Soru:
Doğumda fenotipik kız olan bir bebekte, bilateral inmemiş testis ve uterusun olmaması saptanıyor. Karyotipi 46,XY. Ergenlikte meme gelişimi var ama pubik kıllanma yok.
Tanı nedir?
A) Swyer sendromu
B) CAIS (Tam androjen duyarsızlığı)
C) 5α-redüktaz eksikliği
D) Parsiyel gonadal disgenez
E) Frasier sendromu
Cevap: B
2. Soru:
46,XY karyotipli, doğumda ambiguous genitalialı bir bebekte, labioskrotal füzyon ve mikropenis mevcut. Uterus izlenmiyor. Testosteron/DHT oranı yüksektir.
Tanı nedir?
A) PAIS
B) 5α-redüktaz eksikliği
C) Swyer sendromu
D) CAIS
E) Leydig hücre aplazisi
Cevap: B
3. Soru:
46,XY karyotipli, fenotipik kız bir çocukta puberte gecikmesi, uterus varlığı ve gonadal disgenez ile birlikte nefrotik sendrom gelişiyor.
En olası tanı:
A) Swyer
B) Frasier
C) Denys-Drash
D) PAIS
E) CAIS
Cevap: B
4. Soru:
Fenotipik kız çocuğu, 12 yaşında meme gelişimi var ancak pubik kıllanma yok. Uterus yok, karyotip 46,XY. Testosteron yüksek.
Tanı nedir?
Cevap: Tam androjen duyarsızlık sendromu (CAIS)
5. Soru:
46,XY karyotipli, fenotipik kız olan bir bebekte bilateral gonadoblastom gelişmiş. Aynı zamanda nefropati ve FSGS saptanmış.
Genetik bozukluk en olası nedir?
Cevap: WT1 mutasyonu (Frasier sendromu)
6. Soru:
46,XY karyotipli bireyde hem testiküler hem over dokusu saptanıyor. Dış genitalia ambiguous.
Tanı nedir?
Cevap: Parsiyel gonadal disgenez
7. Soru:
46,XY bireyde hipospadias, mikropenis ve unilateral inmemiş testis var. Puberte gecikmesi izleniyor.
Tanı nedir?
Cevap: PAIS (Parsiyel androjen duyarsızlığı)
8. Soru:
Fenotipik kız bebekte uterus ve normal vajina gelişimi var. Karyotip 46,XY. Testosteron üretilememiş.
Tanı nedir?
Cevap: Swyer sendromu (gonadal disgenez)
9. Soru:
46,XY karyotipli bireyde ambigus genitalia ile birlikte, SOX9 mutasyonu ve kampomelik displazi saptanmıştır.
Fenotip nedir?
Cevap: Kadın
10. Soru:
Karyotipi 46,XY olan bebekte doğumda fenotipik kız görünümü mevcut. Ancak pubertede klitoromegali ve ses kalınlaşması gelişiyor.
Tanı nedir?
Cevap: 5α-redüktaz eksikliği
II. Genetik Mekanizmalar Tablosu
| Sendrom / Durum | Gen / Bölge | Mutasyon Mekanizması | Hormon / Reseptör | Sonuç |
| CAIS / PAIS | AR geni (Xq11) | Androjen reseptör defekti | Testosteron etkisiz | Kadınsı fenotip |
| 5α-redüktaz eks. | SRD5A2 geni | DHT üretilemez | DHT ↓ | Ambigus genitalia |
| Swyer sendromu | SRY veya WT1 | Testis gelişimi olmaz | AMH yok | Uterus var |
| Frasier | WT1 (9q34) | Splice-site mutasyonu | Gonadal disgenez | Gonadoblastom riski |
| Denys-Drash | WT1 | DNA bağlama alanı mutasyonu | Wilms tümörü + nefropati | |
| Kampomelik displazi | SOX9 | Gonadal regresyon | Testis oluşamaz | Kadın fenotip |