1. GENETİK TEMEL
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Gen | NPHS1 |
| Gen ürünü | Nefrin (slit diyafram proteinidir) |
| Kalıtım | Otozomal resesif |
| Lokalizasyon | 19q13.1 |
| Sıklık | En sık Finlandiya’da → adı buradan gelir |
Nefrin, podositler arası filtrasyon slit membranını oluşturur. Eksikliği → protein kaybı.
2. KLİNİK BULGULAR
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Başlangıç yaşı | Doğumda ya da ilk 3 ay içinde |
| İdrar bulgusu | Masif proteinüri (>10 g/gün), mikroskopik hematuri olabilir |
| Klinik tablo | Ağır hipoalbuminemi, ödem, hiperlipidemi, hipotirodi, hipokalsemi |
| Plasenta | Dev plasenta (>25% fetal ağırlık) |
| Büyüme | Gelişme geriliği (hipoproteinemiye bağlı) |
| İnfeksiyon riski | Artmıştır (IgG kaybı nedeniyle) |
| Tromboz riski | Artmıştır (ATIII kaybı nedeniyle) |
3. TANI & PATOLOJİ
| Tanı Aracı | Bulgular |
|---|---|
| İdrar analizi | Ağır selektif proteinüri |
| Serum | Albümin çok düşük, total protein düşük |
| Biyopsi | Normal glomerül yapısı, minimal değişiklik, mezangial proliferasyon olabilir |
| Genetik test | NPHS1 mutasyonu (en sık Fin_Major, Fin_Minor) |
Biyopsi bazen ilk basamak olmayabilir; genetik test ile tanı konur.
4. TEDAVİ
| Yaklaşım | Detay |
|---|---|
| Steroid | ❌ Yanıt yok |
| Destek tedavisi | IV albumin + diüretik + tuz kısıtlaması |
| İyot / tiroid takviyesi | Protein kaybı nedeniyle gerekebilir |
| ACE inhibitörü | Proteinüri azaltıcı etkiden dolayı |
| Rutin IVIG | IgG kaybı varsa |
| Sonuçta | Sıklıkla ilk 2 yılda SDBY gelişir → nakil gerekir |
Böbrek nakli sonrası nüks GÖRÜLMEZ çünkü mutasyon yapısaldır, bağışıklık aracılı değildir.
Soru: 2 haftalık bir bebekte yaygın ödem, ağır proteinüri, hipoalbuminemi saptanıyor. Plasenta doğumda dev olarak ölçülmüş. Tedaviye yanıt alınamayan bu tabloda en olası genetik defekt aşağıdakilerden hangisidir?
A) COL4A5
B) NPHS2
C) WT1
D) NPHS1
E) LAMB2
Doğru cevap: D) NPHS1
Karşılaştırmalı Not: NPHS1 ve NPHS2
| Özellik | NPHS1 (CNF) | NPHS2 (SRNS) |
|---|---|---|
| Başlangıç | Yenidoğan / ilk 3 ay | Bebeklik / erken çocukluk |
| Proteinüri | Masif | Masif |
| Tedaviye yanıt | ❌ Steroid dirençli | ❌ Steroid dirençli |
| Genetik kalıtım | Otozomal resesif | Otozomal resesif |
| Glomerül biyopsisi | Hafif mezangial proliferasyon | FSGS |
| Göz/gonad/tümör | ❌ Yok | ❌ Yok |