Krup sendromları, özellikle çocuklarda görülen, üst solunum yollarını tutan ve laringotrakeal obstrüksiyona yol açabilen enfeksiyöz ya da alerjik kökenli klinik tablolardır. Ana özellikleri; stridor, inspiratuvar zorluk, barklayan öksürük ve ses kısıklığıdır.

Krup Sendromlarının Başlıca Türleri

1. Viral Krup (Akut Laringotrakeit)

  • En sık görülen formdur.
  • Genellikle 6 ay – 3 yaş arasında görülür.
  • Etkene neden olan virüsler:
    • Parainfluenza virus tip 1 (en sık)
    • RSV, İnfluenza A/B
    • Adenovirus, metapnömovirus
  • Belirtiler: Barklayan öksürük, inspiratuvar stridor, ses kısıklığı, hafif ateş.
  • Tanı: Klinik tanı; boyun ön-arka grafide “steeple sign” (subglottik daralma).
  • Tedavi:
    • Hafif olgular: Nemli hava, oral steroid (dexametazon)
    • Orta–ağır: Nebulize epinefrin + steroid

. Spazmodik Krup (Alerjik veya Non-Enfeksiyöz Krup)

  • Ani başlangıçlı ve gece uykuda ortaya çıkar.
  • Ateş yoktur veya çok hafiftir.
  • Öncesinde üst solunum yolu enfeksiyonu hikayesi yoktur.
  • Genetik ve alerjik yatkınlık olabilir.
  • Klinik viral krupa benzese de daha ani ve dramatiktir, genellikle birkaç saat içinde düzelir.
  • Tedavi: Soğuk buhar, sakinleştirme, gerekirse oral steroid.

3. Bakteriyel Trakeit (Pseudokrup)

  • Genellikle viral krup üzerine sekonder bakteriyel enfeksiyon gelişir.
  • Sıklıkla Staphylococcus aureus, nadiren Streptokoklar veya Haemophilus influenzae.
  • Yüksek ateş, toksik görünüm, pürülan sekresyon, ciddi solunum sıkıntısı vardır.
  • Ciddi olgularda entübasyon gerekebilir.
  • Tedavi: Hastane yatışı, IV antibiyotik (örneğin: seftriakson), havayolu desteği.

4. Epiglotit (Dikkat: Acil Durumdur!)

  • Gerçek anlamda krup olmasa da ayırıcı tanıda mutlaka düşünülmelidir.
  • Hemofilus influenzae tip b (Hib) klasik etkendir (aşı ile azaldı).
  • Yüksek ateş, toksik görünüm, ağrılı disfaji, drooling (ağızdan salya), tripod pozisyonu, ani solunum sıkıntısı.
  • Boğaz muayenesinde epiglotis ödemlidir (ama muayene entübasyon riski taşıdığı için dikkatli yapılmalı).
  • Tanı: Yan boyun grafisinde “thumb sign” (başparmak işareti).
  • Tedavi: Acil entübasyon, IV antibiyotik.

5. Difteri Larenjiti (Membranöz Krup)

  • Corynebacterium diphtheriae tarafından oluşturulur.
  • Gri beyaz psödomembran larenks ve farinkste yer alır.
  • Nadir görülür ama ciddi obstrüksiyon yapabilir.
  • Tedavi: Antitoksin + antibiyotik (penisilin/eritromisin)

Ayırıcı Tanıda Göz Önünde Bulundurulması Gerekenler:

ÖzellikViral KrupEpiglotitBakteriyel Trakeit
BaşlangıçYavaş (günler içinde)AniProgresif
AteşHafifYüksekYüksek
Salya akmasıYokBelirginYok
ÖksürükBarklayanYokPürülan
Ses kısıklığıSıkSık değilSık
Tedaviye yanıtSteroid+epinefrinle hızlıEntübasyon + ABEntübasyon + AB