Etken:
- Dirofilaria repens, özellikle Avrupa, Akdeniz ülkeleri ve Asya‘da yaygındır.
- Köpekler ve kediler doğal konaktır.
- İnsanlar ara konaktır, solucanlar insan vücudunda gelişimlerini tamamlayamaz.
Bulaş:
- Enfekte köpek/kediden kan emen sivrisinek, larvaları alır.
- Bu sivrisinek daha sonra insanı ısırarak larvaları cilt altına bırakır.
- İnsan insana bulaş yoktur.
Klinik:
- Subkutan nodül veya göç eden şişlik en sık bulgudur.
- Periorbital ödem ve konjunktival lezyonlar görülebilir.
- Enfeksiyon genellikle ağrısızdır ancak yer değiştiren, bazen kaşıntılı nodüller olabilir.
- Göz kapağında, yüz bölgesinde nodüller sık görülür.
- Eozinofili hafif olabilir veya hiç görülmeyebilir.
Tanı:
- Tanı genellikle cerrahi eksizyon sonrası konur.
- Subkutan nodül çıkarıldığında kırmızı-beyaz renkli, ipliksi canlı larva görülebilir.
- Histopatoloji: Kalın dış kesesi olan nematod; etrafında granülomatöz yanıt.
Tedavi:
- Cerrahi eksizyon genellikle yeterlidir.
- Antihelmintik ilaçlar rutin olarak verilmez ancak bazen ivermektin veya albendazol kullanılabilir.
Subkutan Dirofilaryazis – Vaka Soru Örneği:
Soru:
35 yaşında erkek hasta, 2 haftadır sol göz altı bölgesinde zaman zaman yer değiştiren, ağrısız, hafif ödemli bir şişlik nedeniyle başvuruyor. Fizik muayenede sol infraorbital bölgede 2 cm çapında, mobil, hafif eritemli bir nodül palpe ediliyor. Hastanın eozinofili ve sistemik semptomu yok. Kırsal alanda yaşıyor, 2 köpeği var.
Bu hastada en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Selülit
B) Lipom
C) Dirofilaryazis (Dirofilaria repens)
D) Toksokaryazis
E) Larva migrans kutanea
Doğru cevap: C) Dirofilaryazis (Dirofilaria repens)
Ayırıcı Tanı:
| Hastalık | Yerleşim | Klinik | Göç Eder mi? | Eozinofili |
|---|---|---|---|---|
| D. repens | Subkutan, göz çevresi | Şişlik, bazen ağrısız | ✅ | ± |
| Toksokara | Göz, visseral | Görme kaybı, hepatomegali | ❌ | ✅ |
| Larva migrans kutanea | Ayak, kalça | Kıvrımlı çizgisel döküntü | ✅ | ± |
| Trichinella | Kaslar | Miyalji, ateş | ❌ | ✅ |
Not:
Türkiye’de de vaka raporları mevcuttur.
D. repens, göz kapağında nodül yapan en sık paraziter nedendir.
Göz kapağındaki hareketli şişlikler, hasta tarafından “kendi kendine dolaşan kurt” gibi ifade edilebilir.