Gnathostoma spinigerum enfeksiyonları (Gnathostomiasis), özellikle Güneydoğu Asya ve Latin Amerika’da çiğ veya az pişmiş balık, kurbağa, yılan veya kümes hayvanlarının tüketilmesiyle insana bulaşan zoonotik nematod enfeksiyonlarıdır. Klinik olarak ciddi kutanoz larva migrans (ciltte gezen larvalar) tablosuna neden olur.
İşte bu tabloya uygun vaka senaryosu ve ayırıcı tanı:
Gnathostomiasis – Vaka Senaryosu (Klinik Soru Formatı)
Vaka Soru Örneği:
Tayland seyahatinden 2 hafta sonra 34 yaşında bir erkek hasta, boyun bölgesinde ortaya çıkan, birkaç günde yer değiştiren ağrısız şişlik ve hafif kaşıntı şikayetiyle başvuruyor. Ateşi yoktur. Ciltte belirgin eritemli bir alan ve subkutan migrasyon izi fark ediliyor. Eozinofili saptanıyor. Hasta seyahat sırasında “çiğ balık salatası” yediğini belirtiyor.
Bu hastanın en olası tanısı nedir?
A) Loa loa
B) Gnathostoma spinigerum
C) Strongyloides stercoralis
D) Toxocara canis
E) Fasciola hepatica
Doğru cevap: B) Gnathostoma spinigerum
Gnathostomiasis – Klinik Özellikler
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Bulaş yolu | Çiğ/az pişmiş balık, yılan, kurbağa, kümes hayvanları |
| Kuluçka süresi | Genellikle 1-2 hafta |
| Belirti | Sürünen kutanöz ödem (migratuar şişlik), kutanoz larva migrans |
| Sistemik bulgular | Eozinofili, nadiren visseral (CNS, göz, akciğer) tutulum |
| Özellikli form | Cutaneous larva migrans profunda (derin yer değiştiren şişlik) |
| Enfeksiyon yayılımı | Larvalar doku içinde göç eder ama olgunlaşamaz (insanlar ara konaktır) |
| Tanı | Klinik + eozinofili + seyahat/çiğ et öyküsü; serolojik test (ELISA) |
| Tedavi | Albendazol veya ivermektin (semptomatik olanlarda) |
Ayırıcı Tanıda Diğer Göç Eden Larva Enfeksiyonları
| Hastalık | Etken | Klinik Özellik | Ayırt Edici Özellik |
|---|---|---|---|
| Loa loa | Loa loa | Gözde “gezen kurt”, Kalabar ödemi | Afrika, göz tutulumu |
| Toxocara canis | T. canis/cati | Visseral larva migrans | Karaciğer-akciğer tutulum |
| Strongyloides stercoralis | S. stercoralis | Deride geçici iz, GI şikayetler | İmmünsüprese ağır yayılım |
| Fasciola hepatica | F. hepatica | Karın ağrısı, hepatomegali | Karaciğer, safra yolu tutulumu |
Klinik İpuçları:
- Yavaş ilerleyen, ağrısız ama kaşıntılı şişlik: Gnathostomiasis.
- Afrika seyahati + gözde kurt: Loa loa.
- Toprak teması + akciğer-karaciğer bulguları: Toxocara.
- Çiğ su teresi + karın ağrısı + hepatomegali: Fasciola hepatica.
- İmmünsüprese hasta + yaygın döküntü + enterit: Strongyloides.