Obstrüktif Uyku Apnesi Sendromu “OUAS” kesin tanısını koyduran ve ciddiyetini klasifiye eden apne-hipopne indeksi (AHI) dir. Buna göre; 1. AHI 5-15: Hafif derecede OUAS 2. AHI 16-30: Orta derecede OUAS 3. AHI>31: Ağır derecede OUAS olarak sınıflandır. Tedavi medikal ve cerrahi olmak üzere iki tiptir. ******Uyku apnesi sendromu için kritik eşik 5 ve üzeridir. Uykuda solunum durması hastalığının ciddiyetinin saptanmasında en fazla kullenılan değer olan RDI (Respiratory Disturbance Index) ya da apne-hipopne indeksi (AHİ) bir saatte oluşan apne ve hipopne sayılarının toplamıdır. Uyku testinde görülen apne sayısına göre hastalık derecelendirilir. Uyku testinde 1 saatte meydana gelen apne sayısına bakılır. 5-15 arası solunum durması hafif, 15-30 arası orta, 30’dan fazlası ileri derecede uyku apnesi olarak kabul edilir. Hafif ve orta derecedeki uyku apneleri cerrahiden fayda görebilirler. Fakat ileri derecedeki apnede, kişi cerrahiden çok fazla yarar göremez. Bu kişilerin CPAP (sürekli pozitif hava yolu basıncı sağlar) ya da BPAP ( iki seviyeli basıncı sağlar) denilen sürekli basınç veren cihazları kullanmaları gerekir. 

Ancak altın standart polisomnografidir. Bu işlemde özel olarak hazırlanan odalarda teknisyen nezaretinde uyutulan hastaların EKG, EEG, solunum hızı ve amplitüdü, kan oksijen saturasyonu, göğüs ve ayak hareketleri kaydedilir. Hastalığın kesin tanısını koydurduğu gibi apne-hipopne indeksi (AHI) oluşturularak hastalığın tipi ve derecesi de standardize edilir.

Buna göre;

1. AHI 5-15: Hafif derecede OUAS

2. AHI 16-30: Orta derecede OUAS

3. AHI>31: Ağır derecede OUAS olarak sınıflandır.

———————

Uyku apne sendromu, uykuda solunum bozukluklarının %90-95’ini oluşturmaktadır. Obstrüktif Uyku Apne Sendromu (OUAS); uyku sırasında tekrarlayan üst solunum yolu (ÜSY) tıkanmaları ve buna bağlı kan oksijen satürasyonunda (SO2) düşme ile karakterize bir sendromdur.

Bu çalışmanın amacı; ortak şikayeti horlama, gündüz uykuya aşırı eğilim ve tanıklı apnenin eşlik ettiği Müller manevrasında çeşitli derecelerde obstrüksiyon saptanan, OUAS’ u olan hastalarda, Uvulopalatal Flep (UPF) ile cerrahi tedavi etkisinin polisomnografi (PSG) ile objektif olarak değerlendirilmesidir. UPF, UPPP’nin modifiye şeklidir. Uvulanın distal ucunun kasa dokunulmadan mukozal eksizyonunu içerir. Reversıble bir cerrahi yöntemdir. UPPP’ ye göre komplikasyonu daha azdır

Uykudaki solunum bozuklukları arasında önemli bir yer teşkil eden OUAS hayatı tehdit eden bir durumdur ve mutlaka tedavi edilmelidir. OUAS’ nun cerrahi tedavisi 1960′ ların sonlarında trakeostomi ile başlamıştır. OUAS’ nun cerrahi tedavisi için nazal cerrahi, UPPP, Laser asiste UPPP ve UPF (LAUP), mandibuler osteotomi, radyofrekans gibi pek çok yöntem kullanılmaktadır. Ancak tam olarak etkili bir cerrahi yöntem henüz bulunamamıştır. Postoperatif başarının değerlendirilmesinde; AHİ’ nin %50 oranında azalması, en düşük O2 satürasyonunun %50 oranında yükselmesi veya O2 satürasyonunun %85′ den fazla olması gibi bir çok kriter ele alınmıştır.

AHİ’nin 5′ in altına inmesi de başarı kriteri olarak ele alınmaktadır. Weetmore, AI ve AHİ’nin yanısıra en düşük O2 satürasyonunun da gözönüne alınması gerektiğini vurgulamaktadır.

Literatürde uygun vakalarda kullanılan cerrahi yöntemlerin başarı oranları %41-90 arasında değişmektedir [6].

Biz UPF yaptığımız hastalarda postoperatif AHİ’de %58.5′ lik bir azalma tespit ettik. Postoperatif apne sayısı %73, hipopne sayısı %44.6 oranında azalırken, ortalama satürasyon değerinde de %20.4 oranında artış saptanmıştır. Postoperatif 7 hasta da AHİ 5′ in altına (%43.7, 7/16) düşmüştür. Uyku süresi %5.9 oranında artarken, hastalar tarafından uyku etkinliğininde de belirgin bir düzelme belirtilmiştir. UPPP ile karşılaştırıldığında UPF operasyonunun postoperatif komplikasyonları daha azdır. Ağrı UPPP’ ye göre daha az olmaktadır ve yara iyileşmesi daha iyidir. UPPP’den sonra %3-10 oranında kalıcı velofarengeal yetmezlik bildirilmiştir.

UPF operasyonu seçilmiş vakalarda oldukça başarılı bulunmuştur . Orofarengeal obstrüksiyonu olan ve AHİ’ ne göre hafif ve orta grupta yer alan (AHİ 20’nin altında olan) hastalarda daha başarılı olduğu saptanmıştır. AHİ 20’nin üzerinde olan hastalarda ise postoperatif AHİ düşmüş ve desatürasyon derecesi artmış, subjektif şikayetlerde belirgin düzelme saptanmıştır. Bu hastalardan postoperatif CPAP kullanması gerekenlerde, CPAP’a uyum daha iyi olmuştur. Literatüre de baktığımızda UPF operasyonunun horlama ve orta derecede OUAS’lu hastalarda etkinliğinin iyi olmasının yanısıra, komplikasyon oranının düşük olması ve uzun süreli hospitalizasyon gerektirmemesi de ek avantajları olarak belirtilmiştir. OUAS’nun UPF ile tedavisinde sadece orofarengeal obstrüksiyonu olup, AHİ 20’nin altında olan hastaların yanısıra, AHİ 20′ nin üzerinde, multiple seviyede obstrüksiyonu olan ve öncelikle cerrahi tedaviyi tercih eden hastalarda O2 basıncını düşürdüğü için CPAP’a uyum kolaylaşmaktadır. Bu yüzden UPF seçilmiş vakalarda uygulanabilecek bir cerrahi yöntem olarak değerlendirilmelidir.