Parkinson tedavisinde ON-OFF durumunda subkutam kullanılan ilaç, apomorfin

On-off etkisi diğer adıyla off dönemleri beyinde dopaminin azaldığı, Parkinson ilaçlarının yani levodopanın etkisini kaybettiği periyotlardır. Bu evrelerde hastalarda motor ve non-motor komplikasyonlarda tedaviye yanıt azalır.

“AÇIK”, tedavi dozunun etkili olduğu aşamayı, “KAPALI” ise etkinin ortadan kalktığı aşamayı tanımlar . Bu terimler, Parkinson hastalığında hareket problemlerini tedavi etmek için kullanılan, genellikle levodopa olan ilaçların etkilerini tanımlamak için kullanılır.

Apokyn marka adı altında satılan apomorfin , hem D2 benzeri hem de çok daha az ölçüde D1 benzeri reseptörleri aktive eden seçici olmayan bir dopamin agonisti olarak aktiviteye sahip bir aporfin türüdür . Ayrıca yüksek afiniteli 5-HT2 ve α -adrenerjik reseptörlerin bir antagonisti olarak hareket eder . Bileşik tarihsel olarak morfinin konsantre asitle kaynatılmasıyla yapılan bir morfin ayrışma ürünüdür, dolayısıyla -morfin eki . Adının aksine, apomorfin aslında morfin veya iskeletini içermez ve opioid reseptörlerine bağlanmaz . Apo- öneki, bunun bir morfin türevi olmasıyla ilgilidir.

Apomorfinin “titreme” tedavisinde kullanımı ilk olarak 1884’te Fransa’da Weil tarafından önerildi, ancak görünüşe göre 1951’e kadar sürdürülmedi. Klinik kullanımı ilk olarak 1970’te Cotzias ve arkadaşları tarafından bildirildi, ancak kusma özellikleri ve kısa yarı ömrü oral kullanımını pratik olmaktan çıkardı. Daha sonraki bir çalışma, ilacın antiemetik domperidon ile birleştirilmesinin sonuçları önemli ölçüde iyileştirdiğini buldu. Apomorfinin Parkinson hastalığı için ticarileştirilmesi, aralıklı kurtarma enjeksiyonları ve sürekli infüzyonlar kullanılarak refrakter motor dalgalanmaları olan hastalarda başarılı bir şekilde kullanılmasını izledi.

Parkinson hastalığı (PD), tüm sinir sistemini tutan, ilerleyici bir nörodejeneratif hastalıktır ve özellikle substantia nigra’da monoaminerjik nöronların ilerleyici kaybı nedeniyle bradikinezi, rijidite ve titreme ile birlikte birçok motor olmayan klinik semptoma neden olur. Özellikle motor semptomlar için etkili oral tedaviler (levodopa vb.) olmasına rağmen, nörodejenerasyonun ilerlemesi ve bu oral tedavilerin nabızlı etkileri nedeniyle hastaların çoğu motor dalgalanmaların (doz sonu kötüleşmesi, açma/kapama fenomeni ve diskineziler) meydana geldiği motor komplikasyon aşamasına geçer. Hastalığın başlangıcından itibaren beşinci yılda bile yaklaşık %50 oranında motor dalgalanmalar ve %40 oranında diskineziler görülebilir

Bu aşamada tedavi seçeneklerinden biri dopaminerjik uyarımı daha sürekli hale getirmektir. Bu amaçla oral tedavilerin dozlarının ayarlanarak uygulama sıklığının artırılması ve yeni oral tedavilerin eklenmesi gibi düzenlemeler önerilmekle birlikte, bu yaklaşımların etkinliğinin sınırlı olması nedeniyle invaziv tedavi iyi bir tamamlayıcı tedavi olarak kullanılmaktadır

Apomorfin hem “off” dönemlerinin hem de diskinezilerin kontrolünde etkili bir tedavidir

Birçok ülkede (ülkemizde de 2002 yılından bu yana) ileri evre PH’de kullanımı onaylanan ilaç, motor komplikasyonları kontrol etmek amacıyla aralıklı veya sürekli infüzyon şeklinde uygulanmaktadır. Motor dalgalanmalar ve diskinezi üzerindeki etkisi birçok açık etiketli çalışmada gösterilmiş olmakla birlikte, uygulama sırasında tedavi yönetimi konusunda çok az fikir birliği oluşmuştur