İnsulin: Sentez yeri ribozomlardır. 21 ve 30 amino asitlik A ve B peptidlerden ibarettir.
Bu 2 zincir 2 disülfid bağı ile bir arada tutulur. Ayrıca, A peptidin kendi amino asitleri arasında da 1 disülfid bağı bulunur.
İlk olarak çok uzun düz bir zincir halinde preproinsulin sentezlenir. ER’ a gelir, pre bölgesi (sinyal peptid) ayrılır ve pro insulin oluşur. Golgi’ye geçer, veziküller içinde depolanır. Bu sırada enzimatik hidroliz ile C peptid ve insulin oluşur. Hepsi birden vezikülün içinde bulunur, uyarı olunca eksositozla dışarı verilir. Aktif olan form insulindir. Pro insulin de çok az aktiftir. C peptid tamamen inaktiftir.
Karbonhidrat metabolizmasındaki etkileri: Hipoglisemik etki yapar.
Lipid metabolizmasındaki etkileri: Dolaşımdaki yağ asit miktarını azaltır.
Protein metabolizmasındaki etkileri: Hücrelere amino asit girişini uyarır ve pek çok dokuda protein sentezini artırır, yıkımı azaltır. Anabolizan etkilidir.
Salgısının düzenlenmesi;
Uyarı yapanlar: 1- En önemli faktör kan glukoz düzeyidir. β hücreleri vücutta glukoza en duyarlı hücrelerdir.
2- Amino asitler de uyarıcıdır. Özellikle arginin etkilidir.
3- Gastrointestinal hormonlar, özellikle GİP, sekretin ve kolesistokinin insulin salgısını uyarırlar.
4- Glukagon pankreastan insulin salınımını lokal olarak uyarır. Ayrıca glukagonun oluşturduğu hiperglisemi de insulin uyarılmasına neden olur. Yani Glukagon düşüklüğü de insulini uyarır.
İnhibisyon yapanlar: Diyetle alınan yakıtlar azaldığında veya travma gibi stres yaratan bir durumda insulin sentezi ve salgısı azalır. Bu etkiler başlıca epinefrin üzerinden olur. Somatostatin de inhibitördür