PİRİDOKSİN (B6)
Vücutta piridoksin, piridoksamin ve piridoksal adı verilen ve birbirlerine dönüşebilen üç piridin türevi B6 vitaminini oluşturur. Hepsinin vitamin aktivitesi eşittir. Hepsi B6 vitaminin aktif şeklini oluşturabilirler. B6 vitamininin aktif şekli piridoksal fosfattır(PLP) . PLP, pek çok önemli reaksiyonunun koenzimidir. Amino asitlerin transaminasyonunukatalizleyentransaminazlar.
Dekarboksilasyonunu katalizleyen dekarboksilazlar PLP ye ihtiyaç duyarlar.
Glikojen yıkımında görevli glikojen fosforilaz da koenzim olarak PLP kullanır.
Transaminazlar, Dekarboksilazlar, Glikojen fosforilaz, ALA sentaz, Sistatoin sentetaz (Homosistein-Metiyonin) veDeaminasyonda görev alan enzimler koenzim olarak PLP kullanırlar.
Pirüvat karboksilaz ise koenzim olarak biyotine bağımlıdır.
———————
PLP, makro besin metabolizmasının, nörotransmitter sentezinin, histamin sentezinin, hemoglobin sentezinin ve işlevinin ve gen ifadesinin birçok yönünde rol oynar . PLP, genellikle dekarboksilasyon , transaminasyon , rasemizasyon , eliminasyon , replasman ve beta grubu dönüşümü dahil olmak üzere birçok reaksiyon için bir koenzim (kofaktör) görevi görür .
1-Amino asit metabolizması
***Transaminazlar, PLP’yi bir kofaktör olarak kullanarak amino asitleri parçalar. Bu enzimlerin uygun aktivitesi, amin gruplarının bir amino asitten diğerine taşınması süreci için çok önemlidir. Bir transaminaz koenzimi olarak işlev görmek için, enzimin bir lizinine bağlanan PLP daha sonra bir Schiff bazının oluşumu yoluyla serbest bir amino aside bağlanır . Daha sonra süreç, amin grubunu amino asitten ayırır, bir keto asit serbest bırakır , ardından amin grubunu yeni bir amino asit oluşturmak için farklı bir keto aside aktarır.
Enantiyomerinden nöromodülatör D-serini sentezleyen ***serin rasemaz , PLP’ye bağımlı bir enzimdir.
PLP , ***sistatiyonin sentaz ve sistatiyonaz enzimlerinin düzgün çalışması için gerekli bir koenzimdir . Bu enzimler, metioninin katabolizmasındaki reaksiyonları katalizler . Bu yolun bir kısmı ( sistatiyonaz tarafından katalize edilen reaksiyon ) ayrıca sistein üretir .
Selenometionin, selenyumun birincil diyet formudur . PLP, selenyumun diyet formundan kullanılmasını sağlayan enzimler için bir kofaktör olarak gereklidir. PLP ayrıca ********selenohomosisteinden selenyumun serbest bırakılmasında ve hidrojen selenid üretilmesinde bir kofaktör rolü oynar ve bu da selenyumu selenoproteinlere dahil etmek için kullanılabilir .
PLP , ******triptofanın niasine dönüştürülmesi için gereklidir , bu nedenle düşük B6 vitamini durumu bu dönüşümü bozar.
2-Nörotransmitterler
PLP, beş önemli nörotransmitterin biyosentezinde bir yardımcı faktördür : ***serotonin , dopamin , epinefrin , norepinefrin ve gama-aminobütirik asit .
3-Glikoz metabolizması
PLP, ****glikojenoliz için gerekli enzim olan ****glikojen fosforilazın gerekli bir koenzimidir . Glikojen , öncelikle kas, karaciğer ve beyinde bulunan bir karbonhidrat depolama molekülü olarak görev yapar. Parçalanması, enerji için glikozu serbest bırakır. PLP ayrıca ****glukoneogenez , glikozun biyosentezi için bir substrat olarak amino asitler sağlamak için gerekli olan transaminasyon reaksiyonlarını katalize eder .
4-Lipid metabolizması
PLP, ****sfingolipidlerin biyosentezini kolaylaştıran enzimlerin temel bir bileşenidir . Özellikle seramidin sentezi PLP gerektirir. Bu reaksiyonda, ***serin dekarboksilasyona uğrar ve sfinganin oluşturmak üzere palmitoil-CoA ile birleşir ve sfinganin de bir yağ asil-CoA ile birleşerek dihidroseramid oluşturur. Bu bileşik daha sonra seramid oluşturmak üzere daha da desatüre olur . Ek olarak, ****sfingolipidlerin parçalanması da B6 vitaminine bağlıdır çünkü sfingozin -1-fosfatı parçalamaktan sorumlu enzim olan sfingozin-1-fosfat liyaz da PLP’ye bağımlıdır.
5-Hemoglobin sentezi ve fonksiyonu
PLP , ***aminolevulinik asit sentaz enzimi için bir koenzim görevi görerek hemoglobin sentezine yardımcı olur . Ayrıca hemoglobinin oksijen bağlanmasını artırmak için hemoglobin üzerindeki iki bölgeye bağlanır.
6-Gen ekspresyonu
PLP, belirli genlerin ifadesini artırma veya azaltmada rol oynamaktadır . Vitaminin hücre içi seviyelerinin artması, glukokortikoidlerin transkripsiyonunda azalmaya yol açar . B6 vitamini eksikliği , albumin mRNA gen ifadesinin artmasına yol açar . Ayrıca, PLP , çeşitli transkripsiyon faktörleriyle etkileşime girerek glikoprotein IIb ifadesini etkiler ; sonuç , trombosit agregasyonunun inhibisyonudur .