Tıbbi Farmakoloji

Dihidrofolat redüktaz inhibitörü antimalaryal ilaç; Proguanil

yazar

Klorguanid ve kloroguanid olarak da bilinen proguanil, sıtmayı tedavi etmek ve önlemek için kullanılan bir ilaçtır. Genellikle klorokin veya atovakuon ile birlikte kullanılır. Klorokin ile birlikte kullanıldığında kombinasyon hafif klorokin dirençli sıtmayı tedavi edecektir. Ağızdan alınır. ek başına kullanıldığında, proguanil bir ön ilaç olarak işlev görür. Aktif metaboliti sikloguanil, dihidrofolat redüktazın (DHFR) bir inhibitörüdür. Hem … Devamını oku

Fizyolojik antagonizma: Bir ilacın etkisinin, ayrı bir reseptör ya da farklı bir etki mekanizması aracılığıyla etki yapan ikinci bir ilaç tarafından önlenmesi veya azaltılmasıdır. Kolin esterleri ve nitratlar…….noradrenalin ve benzeri vazokonstriktör ilaçlar tarafından oluşturulan vazokonstriksiyonu önlerler. Her iki grupilacın etki mekanizmaları ve kullandığı reseptörleri farklıdır. Barbitürat ve narkotik analjeziklerin oluşturdukları solunum depresyonu,doksapram ve kafein gibi analeptik ilaçlar tarafından antagonize edilir.

yazar

Kimyasal antagonizma: Antagonist ilacın agonist ilaç ya da endojen maddeyle kimyasal olarak birleşmesi sonucu etkisizleştirmesi olayıdır. Kandaki albuminin ilaçları bağlamaları esasında bir kimyasal antagonizmadır. Tedavide kullanılan kimyasal antagonistler için genellikle antidot deyimi kullanılır. Kimyasal antagonistlere örnekler: Dimerkaprol, penisilamin ve EDTA. Bu maddeler ağır metallerle şelasyon yaparak onların zehirlenmelerinde kullanılırlar. Pralidoksim ve obidoksim gibi oksimler, organofosfatlı insektisidlerin antidotudur (Organofosfatli insektisidler, kolinesteraz enzimine kovalent bağla bağlanarak enzimi irreversibl olarak inaktive ederler. Pralidoksim ve obidoksim bu bagi kopartip enzimi aktive ederler-kolinesteraz reaktivatörleri). Heparin intoksikasyonunda kimyasal antagonist olarak protamin sülfat kullanılır. Digoksin zehirlenmesinde onu bağlayarak etkisiz hale getiren digoksin antikoru (digibind) kullanılabilir. Bu esasında immünolojik antagonizmaya örnektir.

yazar

Farmasötik Etkileşmeler (geçimsizlik): Bazen etkileşme, ilaçlar arasındaki geçimsizlik sonucu, daha ilaçlar vücuda girmeden önce oluşur. Buna farmasötik etkileşme adı verilir. -Genelllikle i.v sıvı tedavisi ya da ilaç uygulaması sırasında oluşur. Örn; tiopental, süksinilkolin, aminoglikozitler (gentamisin…), asilüreidopenisilinler (mezlosilin, piperasilin), hidrokortizon sodyum – tetrasiklin, kanamisin, kloramfenikol

yazar

Nonkompetitif antagonizma: Antagonist, reseptörle kovalent bağla irreversibl olarak bağlanır. Burada agonistin maksimum yanıtı antagonist tarafından azaltılır. Çünkü agonistin etkisine açık reseptör sayısı azalmaktadır. Agonist konsantrasyonunun artırılmasıyla inhibisyon (antagonizma) ortadan kaldırılamaz. Non kompetitif inhibisyonda antagonizmanın ortadan kalkması, ilacın eliminasyonuyla değil ilaçla kapatılan reseptörler yerine, yeni reseptör proteinlerin sentez edilmesiyle aşılabilir

yazar

Non-kompetitif antagonizmada antagonist, agonistin log konsantrasyon-etki eğrisini : -Sağa kaydırır, ancak eğrinin lineer bölümü paralel olarak sağa kaymaz. Antagonist konsantrasyonu arttıkça sağa kayan eğrinin eğimi daha da basıklaşır. Antagonistin düşük konsantrasyonunda ise kompetitif antagonizmadaki gibi agonist log doz-yanıt eğrisi paralel olarak sağa kayar, maksimum etkisi de değişmez (yedek reseptör varlığı). Nonkompetatif antagonizma oluşturan ilaçlara örnek: Fenoksibenzamin (alfa-adrenerjik reseptör blokörü)- adrenalin veya noradrenalin

yazar

Sumasyon (Aditif etkileşme); İki ilacın eşit etkin dozda birarada verilmesiyle oluşan etki, bunların tek başlarına 2 kat dozda verildiklerinde oluşan etkiye eşitse buna sumasyon denir. Örn; 0,5 g aspirin ve 0,5 g parasetamol aynı oranda ağrı kesici etki oluştururlar. Aynı etki 0,25 g aspirin+0,25g parasetamol ile de elde edilir. Bu tür aditif etkileşmeler toksik etkiler yönünden önemlidir. Bu tür ilaçların birlikte verilmesi zehirlenmelere yol açar.

yazar

Potansiyalizasyon (supra-aditif etkileşme); İki ilacın birlikte verilmesiyle oluşan etki, bireysel etkilerinin toplamından fazla ise buna supra-aditif etkileşme (potansiyalizasyon) denir. Bunda her iki ilacın etkin olması gerekmez. Etkisiz bir ilaç etkin bir ilacın etkisini potansiyalize de edebilir. Bu tür etkileşim çoğunlukla farmakokinetik etkileşmeye bağlıdır. Antikolinesterazlar; kolinesterazlarla hidrolize edilen kolin esterlerini potansiyalize ederler. Kokain; katekolaminlerin sinir uçlarına geri alınmalarını inhibe ederek onları potansiyalize ederler.

yazar