En Sık Kaynaklar: Hipofize metastaz yaptığı bildirilen en yaygın neoplazmlar meme kanseri (kadınlarda) ve akciğer kanseridir (erkeklerde genel olarak en sık).
Klinik Semptom Ayırıcı Tanısı (En Sık Semptom): Benign hipofiz adenomları (örneğin prolaktinoma, non-fonksiyonel adenomlar) genellikle ön hipofiz kaynaklıdır ve nadiren Diyabetes İnsipidus (Dİ) yaparlar. Aksine, hipofiz metastazları arka hipofize (nörohipofiz) yerleşme eğilimindedir. Bu nedenle metastatik kitlelerde en sık görülen erken semptom Diyabetes İnsipidus (poliüri ve polidipsi)‘tur.
Klinik Seyir: Vakaların büyük kısmı asemptomatiktir veya primer kanserin yaygın semptomları arasında gözden kaçar.
Soru:Bilinen meme kanseri tanısı olan 54 yaşındaki kadın hasta, son 1 aydır aniden başlayan aşırı susama (polidipsi) ve günde yaklaşık 6 litre idrara çıkma (poliüri) şikayetleriyle endokrinoloji polikliniğine başvuruyor. Yapılan laboratuvar incelemelerinde idrar dansitesi düşük saptanıyor ve hastaya Diyabetes İnsipidus tanısı konuyor. Çekilen hipofiz MRG’sinde sellar bölgede invaziv karakterde kitle tespit ediliyor.
Bu klinik tablo ve hipofiz tümörlerinin ayırıcı tanısıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Sellar bölge metastazları benign hipofiz adenomlarına kıyasla çok daha sık görülür.
B) Hipofiz bezine en sık metastaz yapan primer tümör endometrial karsinomdur.
C) Metastatik odakların arka hipofiz/infundibulum yerleşim eğilimi nedeniyle Diyabetes İnsipidus sık görülen bir bulgudur.
D) Hipofiz metastazlarında görme bozukluğu veya panhipopituitarizm gelişme riski yoktur.
E) Kitle ön hipofiz kaynaklı primer bir makroadenom olsaydı, ilk ve en spesifik semptomun Diyabetes İnsipidus olması beklenirdi.
Cevap: C
Çözüm ve Sınav Analizi:
- A yanlıştır: Benign hipofiz adenomları sellar bölgenin açık ara en sık görülen tümörleridir; metastazlar nadirdir.
- B yanlıştır: En sık metastaz yapanlar meme ve akciğer kanserleridir; endometrial karsinom son derece nadirdir.
- C doğrudur: Metastazlar sistemik dolaşımdan (arteriyel kanlanmanın daha fazla olduğu posterior lobdan) beslendiği için arka hipofizi tutar ve bu yüzden Diyabetes İnsipidus klasik bir metastaz semptomudur.
- D yanlıştır: Kitle optik kiazmaya bası yaparsa görme bozukluğu, ön hipofiz dokusunu yıkarsa panhipopituitarizm yapabilir.
- E yanlıştır: Primer ön hipofiz adenomlarında Dİ gelişmesi çok nadirdir ve geç bir bulgudur.