Radyasyonun karsinogenezdeki etkileri

22 Ekim 2026 yazar drtanjuy

Kategoriler YDUS için Patofizyoloji / Fizyopatoloji

Tukatinib; Tukysa markası altında satılır. HER2 pozitif meme kanserinin tedavisinde kullanılan bir antikanser ilacıdır. HER2’nin küçük molekül inhibitörüdür. Sık görülen yan etkiler arasında ishal, palmar-plantar eritrodizestezi (ellerde ve ayaklarda yanma veya karıncalanma hissi), bulantı, yorgunluk, hepatotoksisite (karaciğer hasarı), kusma, stomatit (ağız ve dudak iltihabı), iştah azalması, karın ağrısı, baş ağrısı, anemi ve döküntü bulunur. Tucatinib, gelişmekte olan fetüse veya bebeğe zarar verebilir. Tucatinib , metastatik ortamda bir veya daha fazla anti-HER2 bazlı rejim almış olan, beyin metastazları da dahil olmak üzere, ilerlemiş, rezeke edilemeyen veya metastatik HER2 pozitif meme kanseri olan yetişkinlerin tedavisinde trastuzumab ve kapesitabin ile kombinasyon halinde endike olan bir kinaz inhibitörüdür. Avrupa Birliği’nde, daha önce en az iki anti-HER2 tedavi rejimi almış HER2 pozitif lokal olarak ilerlemiş veya metastatik meme kanseri olan yetişkinlerin tedavisinde trastuzumab ve kapesitabin ile kombinasyon halinde endikedir. [ Ocak 2023’te ABD Gıda ve İlaç İdaresi (FDA), fluoropirimidin , oksaliplatin ve irinotekan bazlı kemoterapi sonrasında ilerlemiş RAS vahşi tip HER2 pozitif rezeke edilemeyen veya metastatik kolorektal kanser için trastuzumab ile kombinasyon halinde tucatinib’e hızlandırılmış onay verdi . Tukatinib, ErbB ailesinden sadece HER2 reseptörünün hücre içi kinaz domainini hedefler. MAPK ve PI3K/Akt hücre içi sağkalım kaskadlarını kapatır. Lapatinib (EGFR/HER2 dual inhibitör) ve Neratinib (pan-HER) ile kıyaslandığında tukatinibin en büyük avantajı aşırı HER2 seçiciliğidir. EGFR’yi inhibe etmediği için bu hastalarda dirençli akneiform döküntüler ve klasik EGFR inhibitörü diyaresi çok daha az gözlenir. Monoklonal antikorlar (Trastuzumab vb.) büyüklükleri nedeniyle kan-beyin bariyerini geçemezken, tukatinib santral sinir sistemine (SSS) yüksek penetrasyon göstererek beyin metastazlarında sağkalımı uzatır. Tukatinib, tübüler kreatinin sekresyonundan sorumlu OCT2 ve MATE (Multidrug and toxin extrusion) transporterlarını bloke eder. Gerçek bir glomerüler hasar olmaksızın laboratuvarda kreatinini yüksek gösterir, klinisyenin ilacı böbrek hasarı zannederek kesmemesi gerekir. Tukatinib hidrofilik bir molekül olmayıp, karaciğerde yoğun bir şekilde CYP2C8 (primer) ve CYP3A (sekonder) enzimleri aracılığıyla metabolize edilir. Renal eliminasyon majör yolak değildir. Bu nedenle hafif veya orta dereceli renal yetmezlik durumlarında herhangi bir başlangıç dozu modifikasyonu gerekmez. Doz modifikasyonu (300 mg BID’den 200 mg BID’ye düşüş) renal yetmezlikte değil, ağır hepatik yetmezlik (Child-Pugh C) durumunda endikedir

Akakabi-byo adıyla bilinen Fusarium başak yanıklığı (Fusarium blight / Scab) hastalığı ve Onyalai hastalığı kazanılmış bağışıklık sistemi kaynaklı trombositopeni etkeni aynıdır; Gibberella zeae (Fusarium graminearum) ve diğer Fusarium mantar türleri neden olur.

Kategoriler

Anatomi
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları
Genel Cerrahi
İç Hastalıkları
Kadın Hastalıkları ve Doğum
Küçük Staj Cerrahi Grubu
Küçük Staj Dahiliye Grubu
Medikal Embriyoloji
Tıbbi Biyokimya
Tıbbi Farmakoloji
Tıbbi Fizyoloji
Tıbbi Histoloji
Tıbbi Mikrobiyoloji
Tıbbi Patoloji
YDUS için Patofizyoloji / Fizyopatoloji