Evre 1 (Stage 1): Bilateral hiler lenfadenopati (BHL) vardır, parankim tutulumu yoktur. Kendiliğinden düzelme oranı en yüksektir (%55–90).
Evre 2 (Stage 2): Bilateral hiler lenfadenopati ile birlikte akciğer parankim tutulumu birlikte bulunur. Rezolüsyon oranı %40–70‘tir.
Evre 3 (Stage 3): Hiler lenfadenopati olmaksızın sadece akciğer parankim tutulumu izlenir. Rezolüsyon oranı %10–20‘ye geriler.
Evre 4 (Stage 4): Mimari bozulma ve hacim kaybının eşlik ettiği pulmoner fibrozis tablosudur. Kendiliğinden düzelme oranı %0‘dır (ilerleyicidir).
(Not: Akciğer grafisi tamamen normal olan hastalar Evre 0 olarak kabul edilir).
Kuru öksürük ve efor dispnesi şikayetleriyle başvuran 34 yaşındaki kadın hastanın çekilen arka-ön akciğer grafisinde bilateral hiler bölgelerde belirgin lenfadenopati patolojisi saptanırken, akciğer parankim alanlarında herhangi bir infiltrasyon veya nodüler tutulum izlenmemiştir.
Bu hastanın klinik tablosu, radyolojik evresi ve hastalığın doğal seyri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Hastanın radyolojik bulguları Scadding sınıflamasına göre Evre 2 olarak değerlendirilir ve tedaviye hemen başlanmalıdır.
B) Bu evredeki sarkoidoz vakalarında hastalığın kendiliğinden gerileme (spontan rezolüsyon) olasılığı en düşüktür.
C) Hastada parankim infiltrasyonu gelişmeden, doğrudan mimari bozulma ve hacim kaybıyla karakterize pulmoner fibrozise (Evre 4) geçiş beklenir.
D) Mevcut radyolojik evreye sahip asemptomatik sarkoidoz hastalarında, spontan rezolüsyon oranının yüksek olması nedeniyle genellikle tedavisiz izlem (gözlem) tercih edilir.
E) Bu evredeki hastaların takibinde çekilecek kontrol grafilerinde parankimal tutulumun eklenmesi, spontan iyileşme şansının %0’a düştüğünü gösterir.
Doğru Cevap: D
Açıklama: Soruda tarif edilen “yalnızca bilateral hiler lenfadenopati varlığı ve parankim tutulumunun olmaması” durumu net bir şekilde Evre 1 Sarkoidoz tablosudur.
Evre 1 sarkoidoz, tüm evreler arasında %55–90 ile spontan rezolüsyon (kendiliğinden klinik ve radyolojik düzelme) olasılığı en yüksek olan gruptur. Bu nedenle, hasta asemptomatikse veya yaşamı tehdit eden/organ fonksiyonunu bozan ekstratorasik bir tutulumu yoksa, hemen sistemik kortikosteroid tedavisi başlanmaz; hasta tedavisiz yakın takibe alınır (D şıkkı doğru).
Diğer Şıkların Analizi:
- A seçeneği; Evre 2 dediği ve hemen tedavi önerdiği için yanlıştır.
- B seçeneği; spontan rezolüsyon olasılığı en düşük değil, aksine en yüksektir.
- C seçeneği; hastalık evreleri her zaman sırayla ilerlemez ve Evre 1’den fibrozise doğrudan geçiş tipik bir seyir değildir.
- E seçeneği; parankim tutulumunun eklenmesi hastayı Evre 2 yapar, bu durumda spontan iyileşme şansı %0’a düşmez, %40-70 bandına geriler (%0 rezolüsyon Evre 4 fibrozis için geçerlidir).