Nörojenik Kökenli Tümörler (En Sık İzlenen Klinik Seri Grubu)
Bazı geniş klinik serilerde, histolojik olarak doğrulanmış iyi huylu retroperitoneal kitleler arasında nörojenik tümörlerin yaklaşık %30 oranıyla ilk sıralarda yer aldığı gösterilmiştir.
- Schwannoma (Nörilemmoma): Tüm retroperitoneal kitlelerin (malignler dahil) yaklaşık %5-6’sını oluşturur ve *******en sık görülen benign nörojenik tümördür. Paravertebral bölgedeki periferik sinir kılıflarından köken alır. Kadınlarda daha sık görülür.
- A古 Schwannoma (Ancient Schwannoma): Tümör büyüdükçe merkezinde kistik dejenerasyon, kireçlenme (kalsifikasyon) ve kanama alanları geliştirir. Bu görüntüsü radyolojide sıklıkla malign sarkomlarla karışmasına neden olur.
- Neurofibroma ve Ganglioneuroma: Daha nadir görülürler. Neurofibromalar özellikle Nörofibromatozis Tip 1 (NF1) hastalarında plexiform yapıda karşımıza çıkabilir ve malign dönüşüm riski taşırlar.
Mezenkimal / Mesodermal Kökenli Tümörler
- Lipom (İyi Huylu Yağ Tümörü): Retroperitoneal biyopsi ve kitle serilerinin bir kısmında en sık saptanan benign lezyon olarak raporlansa da, dev boyutlara ulaşan yağ dokusu kitlelerinde ayrım çok zordur. Retroperitondaki dev yağlı kitlelerin çok büyük bir kısmı aslında iyi diferansiye liposarkomdur. Bu nedenle bu bölgede primer lipom tanısı her zaman şüpheyle karşılanır.
- Renal Anjiomiyolipom (AML): Damar, düz kas ve yağ dokusundan zengin, sıklıkla böbrek kaynaklı olan ancak retroperitoneal alana doğru devasa boyutlarda büyüyebilen benign bir tümördür.
- Leiomyoma ve Fibroma: Düz kas ve bağ dokusu kaynaklı, oldukça nadir görülen iyi huylu tümörlerdir.
Diğer Benign Yapılar ve Kistik Lezyonlar
- Benign Teratomlar (Germ Hücreli): Çocukluk ve genç erişkinlik döneminde saptanan benign retroperitoneal kitlelerin yaklaşık %15’ini oluşturur. İçerisinde saç, diş, kalsifikasyon gibi matür dokular barındırır.
- Lenfanjiyom ve Kistik Mezotelyoma: Retroperitoneal alanda yerleşen, içi sıvı dolu, iyi huylu kistik kitlelerin en sık nedenlerindendir.
- Paraganglioma: Kromaffin hücre kaynaklı bu tümörlerin büyük kısmı benign karakterdedir (yaklaşık %10’u malignleşir). Hormonal olarak aktif olup katekolamin salgılayabilirler (hipertansiyon atakları, çarpıntı yaparlar).
Klinik Seyir Özellikleri
Benign retroperitoneal tümörler de tıpkı malign sarkomlar gibi esnek retroperitoneal boşlukta çok yavaş ve sinsice büyürler. Genellikle başka bir nedenle yapılan batın ultrasonografisi veya bilgisayarlı tomografide (BT) rastlantısal (insidental) olarak saptanırlar. Belirti verdiklerinde ise genellikle çevre organlara ve büyük damarlara bası yapacak düzeyde (karın ağrısı, dolgunluk, şişkinlik) büyük boyutlara ulaşmış olurlar. Tedavilerinde çevre dokuları koruyarak yapılan tam cerrahi eksizyon küratiftir.