Mitomisin C kemoterapötik ilaçlar arasında Hemolitik Üremik Sendrom (HÜS) ve Trombotik Trombositopenik Purpura (TTP) benzeri tablolara (genel adıyla İlaçla İlişkili Trombotik Mikroanjiopati – D-TMA) yol açtığı en iyi bilinen ajandır.

Mitomisin C kullanımı sonrası gelişen bu tablo genellikle doza bağımlıdır ve kümülatif doz arttıkça risk belirgin şekilde yükselir.

İlaç İlişkili HÜS Mekanizması ve Özellikleri

  • Doğrudan Endotel Hasarı: Mitomisin C, damarların iç yüzeyini döşeyen endotel hücrelerine doğrudan toksik etki yapar. Hasar gören endotel, damar içinde mikro pıhtıların oluşumunu (trombotik mikroanjiopati) tetikler.
  • Klinik Üçleme (Triad): Tıpkı klasik HÜS’te olduğu gibi, bu hastalarda da mikroanjiopatik hemolitik anemi (parçalanmış eritrositler/şistositler), trombositopeni (pulcuk azlığı) ve akut böbrek yetmezliği gelişir.
  • Diğer Sorumlu İlaçlar: Mitomisin C dışında tıp literatüründe HÜS/TMA tablosuyla güçlü şekilde ilişkilendirilen diğer önemli ilaçlar arasında Siklosporin, Takrolimus, Tiklopedin, Kinin ve bazı VEGF inhibitörleri (örn. Bevasizumab) yer alır.

Mitomisin C’ye bağlı gelişen HÜS tablosunun tedavisinde plazmaferez (plazma değişimi) genellikle klasik TTP’deki kadar dramatik bir yanıt vermez; bu nedenle ilacın erken kesilmesi ve destek tedavisi kritiktir.