Akciğer adenokarsinomu; Perifere yerleşir(diğer özellikler aynen mevcut), skarla bir arada bulunabilir (Skar kanseridir). En sık akciğer kanseridir . Hematolojik paraneoplastik bulgulara en sık neden olan kanserdir. Hiperplastik osteoartropati görülür. Müsin salgılayan glandüler hücrelerden gelişir. Ras protoonkogeni pozitiftir. Erken hematojen metastaz yapar.

yazar

1. Periferik Yerleşim ve “Skar kanseridir yani skar zemininden gelişir”

  • Periferik Yerleşim: Belirttiğiniz gibi akciğerin uç/dış kısımlarında (plevraya yakın) yerleşir. Bu nedenle genellikle erken dönemde öksürük veya hemoptizi (kan tükürme) yerine, plevra tutulumuna bağlı yan ağrısı yapabilir ya da tamamen rastlantısal çekilen grafilerde saptanır.
  • “Skar” Kanseri: Adenokarsinom; eski tüberküloz odakları, enfarktüsler, eski pnomöni alanları veya cerrahi operasyon sonrasında akciğerde kalan eski nedbe/skar dokularının kenarından gelişme eğilimi en yüksek olan akciğer kanseridir.

2. Müsin Salgısı ve Glandüler Yapı

  • Köken: Bronşiyal yüzey epitelindeki veya submukozal bezlerdeki mukus salgılayan (glandüler) hücrelerden köken alır.
  • Laboratuvar / Boyanma: Patolojik incelemede histolojik olarak bez (gland) yapıları ve hücre içi/dışı müsin salgısı izlenir. Hücreleri ayırt etmek için özel olarak Mucicarmine veya PAS-Alcian Blue boyaları kullanılır. İmmünohistokimyasal olarak da TTF-1 ve Napsin A pozitifliği adenokarsinomu doğrular.

3. Paraneoplastik ve Klinik Tablolar

  • Hematolojik Paraneoplastik Bulgular: Adenokarsinomlardan salgılanan müsin ve bazı sitokinler kan pıhtılaşma sistemini uyarır. Bu nedenle hastada gezici tromboflebit (Trousseau Sendromu) ve hiperkoagülabilite (pıhtılaşmaya eğilim) gibi hematolojik paraneoplastik süreçler en sık bu alt tipte görülür.
  • Hipertrofik Osteoartropati (HOA): Genellikle parmaklarda çomaklaşma (clubbing), uzun kemiklerde periost reaksiyonu ve simetrik artrit ile giden bu paraneoplastik tablo adenokarsinomlu hastalarda oldukça karakteristiktir.
  • Erken Hematojen Metastaz: Santral tümörler gibi havayolunu hemen tıkamadığı için lokal semptom vermeden sinsice büyür ve erken dönemde kan yoluyla (hematojen) beyin, kemik, karaciğer ve böbrek üstü bezlerine (sürrenal) metastaz yapar.

4. Genetik Profil (RAS Pozitifliği)

  • Önceki soruda da bahsettiğimiz gibi, özellikle sigara içen bireylerdeki adenokarsinomlarda KRAS (Ras protoonkogen ailesi) mutasyonları son derece tipiktir ve prognozun daha agresif seyretmesiyle ilişkilidir.