Tıbbi mikrobiyoloji ve hücre biyolojisi sınavlarında en çok sorgulanan bu benzersiz yapının özellikleri şunlardır:
1. Hücre Duvarının Olmaması ve İstisnai Membran Yapısı
- Hücre Duvarı Yoktur: Mycoplasma ve Ureaplasma türleri, bakteriler dünyasında hücre duvarı (peptidoglikan tabakası) bulunmayan tek bakteri grubudur.
- Doğal Direnç: Hücre duvarları olmadığı için peptidoglikan sentezini hedef alan Beta-laktam (penisilinler, sefalosporinler vb.) ve glikopeptit (vankomisin) grubu antibiyotiklere karşı doğal olarak tamamen dirençlidirler.
- Üç Katlı (Trilamellar) Yapı: Hücre duvarının eksikliğini kapatmak ve sitoplazmayı korumak amacıyla hücre zarları elektron mikroskobunda belirgin bir şekilde üç katlı (trilamellar) görünür.
2. Sterol (Kolesterol) İçeriği ve İşlevi
- Sterol İstisnası: Normal şartlarda bakteri membranlarında sterol bulunmaz (bir önceki sorumuzdaki mezozom sorusunun yanlış şıkkı bu kurala dayanıyordu). Ancak Mikoplazmalar, membranlarında sterol barındıran tek bakteri grubudur.
- Dışa Bağımlılık: Kendileri sterolü sıfırdan sentezleyemezler. Bu nedenle laboratuvarda üretilmeleri için besiyerine mutlaka hayvansal serum (kolesterol kaynağı olarak) eklenmesi gerekir.
- Görevi: Membrandaki bu steroller, hücre duvarı olmayan bakterinin ozmotik basınca karşı patlamasını (lizis) önler, hücreye mekanik bir esneklik ve stabilite kazandırır. Bu esneklik sayesinde belirli bir şekilleri yoktur, pleomorfik (çok şekilli) morfoloji gösterirler ve çok küçük gözenekli filtrelerden bile geçebilirler.