Lökosit Adezyon Defekti Tip 1 (LAD-1), otozomal resesif kalıtılan ve immün sistemin ekstravazasyon basamağını felç eden prototip bir primer immün yetmezliktir.
Patofizyoloji ve Klinik Bulguların Temeli
- Genetik Defekt: Kromozom 21q22 üzerinde yer alan ITGB2 genindeki mutasyon sonucu, \beta_2-integrin alt birimi olan CD18 sentezlenemez veya defektif sentezlenir.
- Integrin Kaybı: CD18 eksik olduğunda; CD11a/CD18 (LFA-1), CD11b/CD18 (Mac-1) ve CD11c/CD18 heterodimerleri hücre yüzeyinde eksprese edilemez.
- Ekstravazasyon Bozukluğu: Lökosit adezyon zincirinde “sıkı tutunma (tight adhesion) ve transendotelyal migrasyon (diapedez)” gerçekleşemez. Nötrofiller damar yatağından dokuya geçemez.
| Klinik / Laboratuvar Bulgusu | Oluşum Mekanizması |
| Göbek Kordonunun Geç Düşmesi | Kordonun ayrılması, göbek kordonu tabanındaki nekrotik dokunun nötrofiller tarafından infiltre edilip otolize uğratılmasına bağlıdır. Nötrofil göçü olmadığı için ayrılma belirgin gecikir (>30 gün) ve sıklıkla omfalit eşlik eder. |
| İrin (Püy) Yokluğu / Azlığı | Püyün ana bileşeni enfeksiyon sahasına göç etmiş ölü nötrofillerdir. Dokuya nötrofil geçemediği için yaygın nekrotizan, ülsere deri-mukoza enfeksiyonları görülmesine rağmen püy oluşmaz. |
| Belirgin Nötrofili | Nötrofiller endotelyal marjinasyon yapamaz ve damar dışına çıkamaz. Dolaşımdaki havuzda biriktikleri için bazal düzeyde bile belirgin lökositoz/nötrofili izlenir (enfeksiyon anında >50.000–100.000/\mu\text{L} değerlerine ulaşabilir). |
| Ağır Periodontit ve Yara İyileşmesinde Gecikme | Nötrofillerin lokal doku temizliği yapamaması nedeniyle erken çocuklukta diş kaybı, gingivit ve atrofik nedbe ile iyileşen derin ülserler gelişir. |
Ayırıcı Tanı Özeti
- LAD-1: CD18 defekti \rightarrow Sıkı tutunma bozuk. Göbek kordonu gecikmesi patognomoniktir. Kesin tanı Flow sitometride CD11/CD18 yokluğu/düşüklüğü ile konur.
- LAD-2: SLC35C1 mutasyonu (fukoz transport defekti) \rightarrow Sialyl-Lewis X (CD15s) eksikliği \rightarrow Yuvarlanma (rolling) bozuk. Göbek kordonu düşmesi genellikle normaldir; zeka geriliği, kısa boy ve Bombay kan grubu eşlik eder.
- LAD-3: FERMT3 (Kindlin-3) mutasyonu \rightarrow Integrin içi sinyalizasyon/aktivasyon bozuk. LAD-1 benzeri klinik tabloya ek olarak Glanzmann benzeri trombosit disfonksiyonu ve kanama diyatezi görülür.