Uyluk (femur) bölgesi, uyluk kemiğini çevreleyen ve “fasiya lata” adı verilen kalın bir bağ dokusu kılıfı ile bu kılıftan kemiğe uzanan kaslar arası bölmeler (intermusküler septumlar) sayesinde 3 ana anatomik kompartımana ayrılır.
Uyluk kompartımanlarının anatomik yapısı, içerdikleri kaslar, sinirler ve ana damarlar şu şekildedir:
1. Ön (Anterior) Kompartıman
Uyluğun ön kısmında yer alan, bacağı dizden düzleştirmeyi (ekstansiyon) ve kalçayı bükmeyi (fleksiyon) sağlayan en büyük kompartımandır.
- Ana Kaslar: Quadriceps femoris (dört başlı dev kas: rectus femoris, vastus lateralis, vastus medialis, vastus intermedius) ve Sartorius (terzi kası).
- Sinir: Nervus femoralis (Femoral sinir).
- Kan Damarları: Arteria femoralis (Femoral arter) ve Venis femoralis.
2. Medial (İç / Adduktör) Kompartıman
Uyluğun iç kısmında yer alan ve bacağı gövdenin orta hattına yaklaştırma (adduksiyon) işlevini üstlenen kas grubudur.
- Ana Kaslar: Adductor longus, Adductor brevis, Adductor magnus, Gracilis ve Pectineus.
- Sinir: Nervus obturatorius (Obturator sinir).
- Kan Damarları: Arteria obturatoria ve Arteria profunda femoris‘in dalları.
3. Arka (Posterior) Kompartıman
Uyluğun arkasında yer alan, dizin bükülmesini (fleksiyon) ve kalçanın geriye doğru uzatılmasını (ekstansiyon) sağlayan, halk arasında “hamstring” olarak bilinen kas grubudur.
- Ana Kaslar: Biceps femoris (iki başlı kas), Semitendinosus ve Semimembranosus.
- Sinir: Nervus ischiadicus (Siyatik sinir).
- Kan Damarları: Arteria profunda femoris‘in delici (perforan) dalları.
⚠️ Klinik Önem: Uylukta Kompartıman Sendromu
Alt bacağa (diz altına) kıyasla uyluk bölgesi daha geniştir ve fasyal kılıfı bir miktar esneyebilir. Bu nedenle uylukta Akut Kompartıman Sendromu nispeten daha nadir görülür. Ancak;
- Yüksek enerjili trafik kazaları,
- Uyluk kemiği (femur) kırıkları,
- Ağır ezilme yaralanmaları (crush sendromu),
- Büyük damar yaralanmalarına bağlı iç kanamalar,
bu bölmedeki basıncı tehlikeli derecede artırabilir. Eğer uylukta şiddetli ve geçmeyen ağrı, gerginlik, his kaybı veya solukluk fark edilirse acil tıbbi müdahale gerekir. Tedavi edilmediğinde kas ve sinir dokusunda kalıcı hasar oluşabilir.