Acil servise getirilen bir hastada 5 dakikadan uzun süren jeneralize tonik-klonik nöbet izlenmektedir. Damar
yolu açılmıştır. Status epileptikus düşünülen bu hastada ilk farmakolojik tedavi olarak aşağıdakilerden hangisi
tercih edilir?
A) Fenitoin
B) Lorazepam
C) Karbamazepin
D) Etosüksimid
E) Gabapentin
Doğru cevap: B) Lorazepam
Açıklama: Status epileptikusta ilk basamak tedavi benzodiazepinlerdir. IV damar yolu varsa lorazepam sık tercih edilir. Diazepam ve midazolam da kullanılabilir. Fenitoin/fosfenitoin gibi ilaçlar daha çok benzodiazepin sonrası nöbet devam ederse gündeme gelir.
Soru metninde ve paylaştığınız açıklamada belirtildiği gibi doğru cevap B) Lorazepam seçeneğidir.
Status epileptikus (5 dakikadan uzun süren nöbet aktivitesi) acil tıbbi bir durumdur ve tedavisi belirli bir protokole (basamaklı tedaviye) göre yönetilir.
Status Epileptikus Tedavi Protokolü (Basamaklı Yaklaşım)
- 1. Basamak (İlk Farmakolojik Tedavi): Benzodiazepinler
- Lorazepam (IV): Etki süresinin daha uzun olması ve daha az redistribüsyon (dokulara dağılım) göstermesi nedeniyle ilk tercihtir.
- Diazepam (IV/Rektal): Damar yolu yoksa rektal olarak da uygulanabilir; hızlı etki eder ancak redistribüsyona bağlı olarak etkisi kısa sürede azalır.
- Midazolam (IM/IV/Buccal): Damar yolu henüz açılmamışsa intramüsküler (IM) olarak ilk tercih edilen ajandır.
- 2. Basamak (Benzodiazepine Yanıtsızlık veya Nöbetin Tekrarlaması):
- Benzodiazepin dozlarına rağmen nöbet devam ederse IV Fesfofonitoin / Fenitoin, IV Levetirasetam (Keppra) veya IV Valproik Asit gibi uzun etkili antiepileptikler devreye girer.
- 3. Basamak (Refrakter Status Epileptikus):
- İlk iki basamağa yanıt vermeyen durumlarda hasta entübe edilir ve genel anestezik ajanlar (Propofol, Midazolam infüzyonu, Pentobarbital/Tiyopental) ile medikal komaya sokulur.
Diğer Şıkların Durumu ve Kontrendikasyonları
- Karbamazepin (C): Sadece oral formu vardır, acil/akut nöbet sonlandırmada yeri yoktur.
- Etosüksimid (D): Sadece Absans nöbetlerinin tedavisinde kullanılır; jeneralize tonik-klonik nöbetlerde veya statusta yeri yoktur.
- Gabapentin (E): Akut nöbet yönetiminde veya statusta yeri olmayan, daha çok kronik nöropatik ağrı veya parsiyel nöbet profilaksisinde kullanılan oral bir ajandır.