Aktif Kömürün Etkisiz Olduğu Maddeler; Potasyum, demir, kurşun, civa gibi ağır metaller, etanol, metanol, izopropanol gibi alkoller, demir, lityum ve çözücü/koroziv olan petrol türevi yada asit/alkali madde zehirlenmeleridir.

yazar

Aşağıdaki intoksikasyonlardan hangisinde aktif kömür genellikle etkisizdir?

A) Amitriptilin
B) Bupropion
C) Parasetamol
D) Lityum
E) Karbamazepin

Doğru cevap D) Lityum seçeneğidir.

Aktif kömür, karbon bazlı organik molekülleri yüzeyine çok iyi bağlarken, bazı inorganik maddeleri, metalleri ve küçük iyonları bağlayamaz (adsorbe edemez).

Aktif Kömürün Etkisiz Olduğu Maddeler (Şifre: PHAILS)

  • P – Potasyum (Potassium)
  • H – Ağır metaller (Heavy metals: Demir, Kurşun, Cıva)
  • A – Alkoller (Alcohols: Etanol, Metanol, İzopropanol)
  • I – Demir (Iron)
  • L – Lityum (Lithium)
  • S – Çözücüler / Korozivler (Solvents / Caustics: Asit ve alkali maddeler, petrol türevleri)

Lityum, küçük ve yüklü bir inorganik iyon olduğu için aktif kömürün gözeneklerine tutunamaz. Bu nedenle izole lityum zehirlenmelerinde aktif kömür uygulaması tamamen etkisiz ve faydasızdır.

Diğer Şıkların Durumu

Amitriptilin (A), Bupropion (B), Parasetamol (C) ve Karbamazepin (E) moleküler yapıları gereği aktif kömür tarafından çok güçlü bir şekilde bağlanırlar. Bu ilaçların aşırı doz alımlarında (ilk 1 saat içinde) aktif kömür hayat kurtarıcı bir dekontaminasyon yöntemidir.