Parasetamol, merkezi sinir sisteminde COX (siklooksijenaz) enziminin peroksidaz (POX) bölgesini inhibe eder, endokannabinoid sistemi aktive eder ve serotonerjik inen yolları uyararak ağrıyı bastırır. [1, 2]
Parasetamolün Etki Mekanizmaları
- COX-POX İnhibisyonu:
- Parasetamol, COX enziminin aktifleşmesi için gereken peroksidaz (POX) basamağını indirgeyici bir ko-substrat olarak engeller.
- Bu etki, özellikle beyin gibi düşük peroksit seviyesine sahip dokularda belirgindir.
- Periferik dokularda yüksek peroksit (enflamasyon) tonu olduğundan bu mekanizma çalışmaz; bu yüzden parasetamolün güçlü bir antiinflamatuar etkisi yoktur.
- Endokannabinoid Modülasyonu:
- Parasetamolün aktif metaboliti olan p-aminofenol, karaciğer ve beyinde araşidonik asit ile birleşerek AM404 maddesini oluşturur.
- AM404, merkezi sinir sistemindeki endocannabinoid (CB1) reseptörlerini dolaylı yoldan uyararak ağrı eşiğini yükseltir.
- Serotonerjik İnen İnhibisyon:
- Parasetamol, omurilikteki inmeli (ağrıyı aşağı yönlü baskılayan) serotonerjik yolları aktive eder.
- Salınan serotonin (5-HT), omurilik düzeyinde ağrı sinyallerinin beyne iletilmesini engeller.