TEG — YDUS/TUS Mega Özet Tablosu
| TEG parametresi | Ne ölçer? | Başlıca belirleyici | Uzaması / azalması ne düşündürür? | Temel müdahale |
|---|---|---|---|---|
| R time | Pıhtı oluşumunun başlamasına kadar geçen süre | Koagülasyon faktörleri | R ↑ → faktör eksikliği / antikoagülan etkisi | FFP/PCC, nedene yönelik reversiyon |
| K time | Başlangıçtan belirli pıhtı kuvvetine ulaşma süresi | Fibrinojen + trombosit | K ↑ → yavaş pıhtı güçlenmesi | Fibrinojen/kripresipitat ± trombosit |
| α açısı | Pıhtının oluşma/güçlenme hızı | Özellikle fibrinojen | α ↓ → hipofibrinojenemi/fibrin polimerizasyon bozukluğu | Fibrinojen / kriyopresipitat |
| MA – Maximum Amplitude | Maksimum pıhtı kuvveti | Başlıca trombositler, ayrıca fibrin | MA ↓ → trombositopeni/trombosit disfonksiyonu | Trombosit ± nedene göre DDAVP |
| LY30 | MA’dan sonraki 30 dk’daki pıhtı lizisi | Fibrinoliz | LY30 ↑ → hiperfibrinoliz | Traneksamik asit uygun klinik bağlamda |
| CI – Coagulation Index | Global koagülasyon durumu | R, K, α, MA kombinasyonu | Negatif → hipokoagülasyon; pozitif → hiperkoagülasyon | Nedene yönelik |
Görseldeki 5 paterni okuyalım
1. Normal TEG: R, K, α açısı, MA ve lizis normaldir. Eğri klasik genişleyip plato yapan görünüm gösterir.
2. Koagülasyon faktörü eksikliği / antikoagülan etkisi: Görseldeki gibi R ↑↑, çoğu kez K ↑ ve α ↓ görülür. Yani “pıhtının başlaması gecikmiştir.” En güçlü sınav çağrışımı uzamış R = faktör problemidir.
3. Trombosit problemi: MA ↓↓↓ en önemli bulgudur. K uzayabilir. Dar, düşük amplitüdlü eğri ortaya çıkar.
MA = Platelet power diye kodlayabilirsiniz.
4. Hiperfibrinoliz: Pıhtı başlangıçta oluşur, hatta MA’ya ulaşabilir; sonra hızla çözünür. LY30 artar. Görseldeki “şişip sonra hızla incelen” eğri bunun tipik görünümüdür. Uygun kanamalı klinik durumda traneksamik asit gündeme gelir.
5. Hiperkoagülabilite: Pıhtı çok hızlı oluşur ve güçlüdür: R/K ↓, α ↑, MA ↑. Eğri erkenden genişler.
En yüksek verimli ezber
R = Reaction → Faktör
K + α = Kinetics → Fibrinojen
MA = Maximum strength → Trombosit
LY30 = Lysis → Fibrinoliz
Dolayısıyla sınavda:
| Verilen bulgu | İlk düşünce |
|---|---|
| R ↑↑ | Koagülasyon faktörü eksikliği / antikoagülan |
| α ↓ + K ↑ | Fibrinojen problemi |
| MA ↓↓ | Trombosit problemi |
| LY30 ↑↑ | Hiperfibrinoliz |
| R ↓ + α ↑ + MA ↑ | Hiperkoagülabilite |
Kritik ince ayrım
Görselde “anticoagulants → FFP, cryoppt, fibrinogen” şeklinde bir genelleme var; bunu birebir tedavi algoritması olarak ezberlememek gerekir. Örneğin izole R uzaması faktör eksikliğini düşündürürken, kriyopresipitat/fibrinojen konsantresi daha çok düşük fibrinojen fonksiyonunu (K↑, α↓) düzeltmeye yöneliktir. Antikoagülan kullanımı varsa spesifik reversiyon yaklaşımı antikoagülana göre değişir.
Ayrıca MA düşüklüğü = otomatik olarak trombosit transfüzyonu veya LY30 yüksekliği = otomatik TXA anlamına gelmez; TEG bulgusu aktif kanama ve klinik bağlamla birlikte yorumlanır.
YDUS için tek satırlık altın formül:
R → FACTOR | K/α → FIBRINOGEN | MA → PLATELET | LY30 → FIBRINOLYSIS
Bu eşleştirme, özellikle travma, masif transfüzyon, karaciğer transplantasyonu ve kardiyak cerrahi sorularında TEG/ROTEM sorularının büyük kısmını çözer.
