Oküler malign melanom, başlıca üç anatomik grupta incelenir: 1-Uveal melanom; a-Koroid b-Siliyer cisim c-İris 2-Konjonktival melanom 3-Göz kapağı kutanöz melanomu

1-Üveal Melanom

Gözün damarlı tabakası olan üveada başlar. ***En sık görülen gruptur.

Yetişkinlerde en sık rastlanan primer göz içi tümörüdür. Uveal traktusun üç bölgesinden köken alır:

a-Koroid: Gözün arkasındaki damar tabakasıdır. ****En sık bu kısımda görülür. Koroid diğer adı ile Damar Tabakası Üveal melanomların çok büyük bir kısmı (%85-90) retinayı besleyen bu damarlı tabakada gelişir. Genellikle rutin göz muayenesinde fark edilir.

b-Siliyer Cisim: Göz içi sıvısını üreten ve merceği tutan kısımdır. Siliyer cisim diğer adıyla Kirpiksi Cisim; İris ile koroid arasında kalan, göz sıvısını üreten ve merceği tutan bölgedir. Yerleşimi nedeniyle geç evreye kadar belirti vermeyebilir.

c-İris: Gözün renkli kısmıdır. Erken fark edilir ve genellikle daha yavaş ilerler.Gözün renkli kısmıdır. Doğrudan dışarıdan görülebildiği için erken evrede saptanma oranı daha yüksektir ve diğer üveal melanomlara göre genellikle daha iyi seyirlidir.

2-Konjonktival Melanom

Gözün beyazını ve göz kapağının içini örten şeffaf zar üzerinde oluşur. Nadir görülür. Güneş ışığı ile bağı vardır. Fark edilmesi daha kolaydır. Gözün beyaz kısmını (sklera) ve göz kapaklarının iç yüzeyini kaplayan şeffaf zar tabakasından (konjonktiva) köken alır. Oküler melanomların yaklaşık %5’ini oluşturur. Genellikle konjonktivadaki mevcut bir benden (nevüs) ya da “primer edinsel melanozis” (PAM) adı verilen lekelerden dönüşerek gelişir. Lokal nüks (tekrarlama) riski yüksektir.

3-Göz Kapağı Kutanöz Melanomu

Göz kapağının dış cildinde yer alır. Deri melanomları ile benzer özellikler taşır. Güneş gören ciltte ortaya çıkar. Doğrudan göz kapağındaki deriden köken alan, biyolojik olarak bildiğimiz cilt kanserleriyle (kutanöz melanom) aynı özellikleri taşıyan gruptur. Güneş ışığına (UV radyasyonu) maruz kalma ile doğrudan ilişkilidir ve diğer iki gruptan farklı olarak öncelikle lenf bezlerine yayılım (metastaz) eğilimi gösterir.

Temel Farklılıklar Özeti

ÖzellikÜveal MelanomKonjonktival MelanomGöz Kapağı Melanomu
Güneş (UV) İlişkisiKanıtlanmamış / ZayıfOrta düzeyde ilişkiliDoğrudan ilişkili
İlk Metastaz Yeri%90+ KaraciğerBölgesel Lenf BezleriBölgesel Lenf Bezleri
Temel Tedavi YöntemiPlak Radyoterapisi / EnükleasyonCerrahi Eksizyon + KriyoterapiGeniş Cerrahi Eksizyon