Soru 1 — Faringeal ark gelişimi

Yenidoğanda mikrognati, dış kulak anomalisi, iletim tipi işitme kaybı ve zigomatik kemik hipoplazisi saptanıyor. Anomalilerin birinci faringeal ark gelişim bozukluğuna bağlı olduğu düşünülüyor.

Aşağıdaki kaslardan hangisinin gelişiminin de etkilenmesi en olasıdır?

A) M. stylopharyngeus
B) M. stapedius
C) M. tensor tympani
D) M. levator veli palatini
E) M. cricothyroideus

Doğru cevap: C

Açıklama

Birinci faringeal arkın siniri n. trigeminusun mandibular dalıdır—V₃.

Birinci ark kasları:

• Çiğneme kasları
• M. mylohyoideus
• M. digastricusun ön karnı
• M. tensor tympani
• M. tensor veli palatini

Birinci ark iskelet türevleri:

• Malleus
• Incus
• Mandibula gelişimine katkı sağlayan Meckel kıkırdağı
• Sphenomandibular ligament
• Malleusun anterior ligamenti

Diğer seçenekler:

• M. stapedius → İkinci ark, n. facialis
• M. stylopharyngeus → Üçüncü ark, n. glossopharyngeus
• M. cricothyroideus → Dördüncü ark, n. laryngeus superior
• M. levator veli palatini → Dördüncü ark ilişkili vagal innervasyon

Soru 2 — Faringeal cep ve timus

Yenidoğanda hipokalsemik nöbet, timik aplazi ve konotrunkal kalp anomalisi saptanıyor.

Timus ve inferior paratiroid bezlerin ortak gelişim kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Birinci faringeal cep
B) İkinci faringeal cep
C) Üçüncü faringeal cep
D) Dördüncü faringeal cep
E) Beşinci faringeal yarık

Doğru cevap: C

Açıklama

Üçüncü faringeal cebin:

• Dorsal kanadı → İnferior paratiroid bezler
• Ventral kanadı → Timus

geliştirir.

Timus kaudale doğru göç ederken inferior paratiroidleri de beraberinde taşıdığı için inferior paratiroidlerin yerleşimi daha değişkendir.

Dördüncü faringeal cebin dorsal kısmından superior paratiroid bezler gelişir.

Klinik tablo, 22q11.2 delesyonuyla ilişkili DiGeorge spektrumunu düşündürür.

Soru 3 — Aortik ark türevleri

Doğumdan sonra sağ üst ekstremitede güçlü, sol üst ekstremitede zayıf nabız bulunan yenidoğanda aort arkı anomalisi düşünülüyor.

Sol aortik arkın normalde geliştiği embriyonik yapı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Birinci aortik ark
B) İkinci aortik ark
C) Üçüncü aortik ark
D) Sol dördüncü aortik ark
E) Sol altıncı aortik arkın distal bölümü

Doğru cevap: D

Açıklama

Aortik ark türevleri:

• 1. ark → Maksiller arterin bir bölümü
  2. ark → Stapedial ve hyoid arterlerin kalıntıları
  3. ark → Ortak karotis ve internal karotisin proksimal kısmı
• Sağ 4. ark → Sağ subklavyen arterin proksimal kısmı
• Sol 4. ark → Aort kavsinin bir bölümü
  6. ark → Pulmoner arterlerin proksimal kısımları
• Sol 6. ark distal kısmı → Duktus arteriosus

Soru 4 — Konotrunkal septasyon

Fetüste persistan trunkus arteriozus saptanıyor.

Bu anomalinin temel embriyolojik mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

A) Endokardiyal yastıkların aşırı füzyonu
B) Nöral krest hücrelerinin konotrunkal bölgeye göç bozukluğu
C) Septum primumun gelişmemesi
D) Sinus venosusun sağ boynuzunun regresyonu
E) Trabeküler interventriküler septumun aşırı büyümesi

Doğru cevap: B

Açıklama

Konotrunkal septum, önemli ölçüde kardiyak nöral krest hücrelerinin katkısıyla gelişir.

Nöral krest göç bozuklukları:

• Persistan trunkus arteriozus
• Fallot tetralojisi
• Büyük arter transpozisyonunun bazı gelişimsel mekanizmaları
• Aortik ark anomalileri

ile ilişkilidir.

Persistan trunkus arteriozusta truncus arteriosus, aort ve pulmoner artere ayrılamaz.

Soru 5 — Vitellin kanal anomalisi

Altı yaşındaki çocukta ağrısız alt gastrointestinal kanama vardır. Sintigrafide sağ alt kadranda ektopik gastrik mukoza içeren yapı saptanıyor.

Bu anomalinin embriyolojik temeli aşağıdakilerden hangisidir?

A) Urachusun tamamen açık kalması
B) Omfalomezenterik kanalın proksimal bölümünün persiste etmesi
C) Allantoisin distal bölümünün açık kalması
D) Dorsal mezenterin kaybolmaması
E) Hindgut ile kloaka arasındaki membranın açılmaması

Doğru cevap: B

Açıklama

Tanı Meckel divertikülüdür.

Meckel divertikülü:

• Omfalomezenterik—vitellin kanalın proksimal kısmının persiste etmesiyle oluşur.
• İleumun antimesenterik kenarında bulunur.
• Ektopik gastrik veya pankreatik doku içerebilir.
• Ülserasyon ve ağrısız kanamaya yol açabilir.

Omfalomezenterik kanal tamamen açık kalırsa umbilikustan fekal akıntı görülebilir.

Soru 6 — Orta bağırsak rotasyonu

Yenidoğanda safralı kusma gelişiyor. Üst gastrointestinal kontrast incelemede duodenojejunal bileşkenin vertebral kolonun sağında kaldığı ve jejunal ansların sağ abdomen yerleşimli olduğu görülüyor.

En olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Pilor stenozu
B) Annüler pankreas
C) Malrotasyon
D) Duodenal atrezi
E) Hirschsprung hastalığı

Doğru cevap: C

Açıklama

Normal orta bağırsak gelişiminde barsaklar superior mezenterik arter çevresinde toplam 270 derece saat yönünün tersine döner.

Malrotasyonda:

• Duodenojejunal bileşke normal sol üst yerleşime ulaşamaz.
• Mezenter kökü dar kalır.
• Midgut volvulus riski artar.
• Yenidoğanda safralı kusma görülebilir.

Üst gastrointestinal kontrast inceleme, duodenojejunal bileşkenin yerini değerlendirmede önemlidir.

Soru 7 — Böbrek gelişimi

Fetüste bilateral renal agenezi, oligohidramniyos, pulmoner hipoplazi ve ekstremite deformiteleri saptanıyor.

Bilateral renal agenezinin en olası gelişimsel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) Pronefrozun persiste etmesi
B) Üreter tomurcuğunun metanefrik mezenşimle etkileşememesi
C) Mesonefrik kanalın aşırı gelişmesi
D) Kloakal membranın erken açılması
E) Allantoisin mesaneden ayrılmaması

Doğru cevap: B

Açıklama

Kalıcı böbrek olan metanefroz iki yapıdan gelişir:

• Üreter tomurcuğu
• Metanefrik mezenşim

Üreter tomurcuğu:

• Üreter
• Pelvis renalis
• Kaliksler
• Toplayıcı kanallar

oluşturur.

Metanefrik mezenşim ise nefron epitelini oluşturur.

Karşılıklı indüksiyon gerçekleşmezse renal agenezi gelişebilir. Bilateral renal agenezi Potter sekansına yol açar.

Soru 8 — Testis inişi

Kriptorşidizmli çocukta testis inguinal kanal içinde saptanıyor.

Testisin skrotuma inişinde yol gösterici temel yapı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Mesonefrik kanal
B) Paramezonefrik kanal
C) Gubernaculum testis
D) Processus vaginalis
E) Ligamentum teres hepatis

Doğru cevap: C

Açıklama

Gubernaculum, testisin skrotuma inişinde yönlendirici bağ dokusu yapısıdır.

Processus vaginalis ise peritonun skrotuma uzanan çıkıntısıdır. Normalde proksimal bölümü kapanır, distal kısmı tunica vaginalisi oluşturur.

Processus vaginalis açık kalırsa:

• İndirekt inguinal herni
• Komünikan hidrosel

gelişebilir.

Soru 9 — Lomber disk hernisi

L4–L5 intervertebral diskinde posterolateral herniasyon bulunan hastada lateral reseste seyreden sinir kökü sıkışmaktadır.

En olası etkilenen sinir kökü aşağıdakilerden hangisidir?

A) L3
B) L4
C) L5
D) S1
E) S2

Doğru cevap: C

Açıklama

Posterolateral lomber disk hernileri genellikle alttan geçen kökü sıkıştırır:

• L3–L4 disk → L4 kökü
• L4–L5 disk → L5 kökü
• L5–S1 disk → S1 kökü

L4–L5 foraminal veya far lateral herni ise çıkan L4 kökünü sıkıştırabilir.

L5 radikülopatisinde:

• Ayak başparmak dorsifleksiyonu zayıflar.
• Topuk üzerinde yürüme güçleşir.
• Ayak sırtında duyu bozukluğu olabilir.

Soru 10 — Servikal disk hernisi

C5–C6 disk hernisi bulunan hastada foraminal yerleşimli lezyon nedeniyle sinir kökü basısı gelişiyor.

En olası etkilenen kök aşağıdakilerden hangisidir?

A) C4
B) C5
C) C6
D) C7
E) C8

Doğru cevap: C

Açıklama

Servikal bölgede sinir kökleri, aynı numaralı vertebranın üstünden çıkar:

• C5–C6 disk hernisi → C6 kökü
• C6–C7 disk hernisi → C7 kökü
• C7–T1 disk hernisi → C8 kökü

C6 kök lezyonunda:

• Dirsek fleksiyonu zayıflayabilir.
• El bileği ekstansiyonu etkilenebilir.
• Biseps ve brakiyoradialis refleksi azalabilir.
• Başparmak tarafında duyu bozukluğu olabilir.

Soru 11 — Kafa içi kanama

Baş travması sonrasında kısa süreli bilinç kaybı, ardından lucid interval ve daha sonra hızla kötüleşme gelişen hastanın BT’sinde sütürleri geçmeyen bikonveks hiperdens koleksiyon görülüyor.

En olası kanama kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Köprü venleri
B) A. meningea media
C) A. cerebri anterior
D) V. cerebri magna
E) Sinus sagittalis superior

Doğru cevap: B

Açıklama

Epidural hematom:

• Genellikle temporal kemik kırığına bağlı a. meningea media yırtılmasıyla oluşur.
• BT’de bikonveks—lentiform görünür.
• Sütürleri geçmez.
• Lucid interval klasik ancak her zaman bulunmayan bir bulgudur.

Subdural hematom ise köprü venlerine bağlıdır ve hilal biçimindedir.

Soru 12 — Subdural hematom

Yaşlı hastada minör travma sonrası haftalar içinde ilerleyen baş ağrısı, kişilik değişikliği ve hemiparezi gelişiyor. BT’de sütürleri geçen fakat dural kıvrımlarla sınırlı hilal biçimli koleksiyon görülüyor.

En olası yaralanan yapı aşağıdakilerden hangisidir?

A) A. meningea media
B) Kortikal arter
C) Köprü venleri
D) Lentikülostriat arterler
E) İnferior petrozal sinüs

Doğru cevap: C

Açıklama

Subdural hematom, kortikal venlerle dural sinüsler arasında uzanan köprü venlerinin yırtılmasıyla oluşur.

Risk grupları:

• Yaşlılar
• Alkol kullanım bozukluğu olanlar
• Beyin atrofisi bulunanlar
• Antikoagülan kullananlar

BT’de hilal biçimindedir ve sütürleri geçebilir; ancak falx ve tentorium gibi dural kıvrımları geçemez.

Soru 13 — Toraks radyolojik anatomisi

Akciğer grafisinde sağ kalp kenarının silindiği, ancak sağ hemidiyafram konturunun korunduğu görülüyor.

Lezyonun en olası yerleşimi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Sağ üst lob posterior segment
B) Sağ orta lob
C) Sağ alt lob superior segment
D) Sol lingula
E) Sağ alt lob posterior bazal segment

Doğru cevap: B

Açıklama

Silhouette işareti, aynı radyografik yoğunluktaki komşu yapıların sınırının kaybolmasıdır.

• Sağ kalp kenarı → Sağ orta lob
• Sol kalp kenarı → Lingula
• Sağ hemidiyafram → Sağ alt lob
• Sol hemidiyafram → Sol alt lob
• Üst mediasten → Üst loblar

Sağ kalp kenarının silinip diyaframın korunması sağ orta lob patolojisini düşündürür.

Soru 14 — Batın radyolojik anatomisi

Ayakta direkt batın grafisinde sağ hemidiyafram altında serbest hava görülüyor. Hastada ani başlayan şiddetli karın ağrısı ve tahta sertliğinde abdomen vardır.

Bu radyolojik bulgunun en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) Mekanik ince bağırsak obstrüksiyonu
B) Gastrointestinal sistem perforasyonu
C) Akut pankreatit
D) Portal ven trombozu
E) Mezenterik lenfadenit

Doğru cevap: B

Açıklama

Diyafram altında serbest hava pnömoperitoneumu gösterir ve en sık içi boş organ perforasyonuna bağlıdır.

Olası nedenler:

• Perfore peptik ülser
• Perfore divertikülit
• Perfore apandisit
• İskemik barsak perforasyonu
• Travmatik perforasyon

Yakın zamanda geçirilmiş abdominal cerrahi veya laparoskopi de serbest hava oluşturabilir; klinik bağlam önemlidir.

Soru 15 — Safra yolları radyolojik anatomisi

MRCP’de sağ anterior sektör kanalı ile sağ posterior sektör kanalının birleşerek sağ hepatik kanalı oluşturduğu, bunun da sol hepatik kanalla birleştiği görülmektedir.

Sağ anterior sektör kanalının drene ettiği karaciğer segmentleri aşağıdakilerden hangisidir?

A) Segment II ve III
B) Segment IVa ve IVb
C) Segment V ve VIII
D) Segment VI ve VII
E) Segment I ve IV

Doğru cevap: C

Açıklama

Couinaud segmentasyonuna göre:

• Sağ anterior sektör → Segment V ve VIII
• Sağ posterior sektör → Segment VI ve VII
• Sol lateral sektör → Segment II ve III
• Sol medial sektör → Segment IV
• Kaudat lob → Segment I

Safra yollarının anatomik varyasyonları hepatobiliyer cerrahi ve transplantasyonda önemlidir. Sağ posterior sektör kanalının sol hepatik kanala veya ortak hepatik kanala ektopik drenajı cerrahi yaralanma riskini artırabilir.

CEVAP ANAHTARI

YÜKSEK VERİMLİ TUS TEKRARI