2026 Güncel TUS Denemesi

Tıbbi Anatomi — 13 Çok Çok Zor Soru ve Açıklamalı Cevap

Sorularda uluslararası standart anatomik terminoloji esas alınmıştır. IFAA/FIPAT’ın güncel olarak yayımlanmış standardı Terminologia Anatomica 2—TA2’dir; FIPAT’ın 2025 faaliyet raporuna göre terminolojinin TA2.5 olarak güncellenmesine yönelik çalışmalar sürmektedir.

TIBBİ ANATOMİ DENEME SINAVI

Soru 1 — Orbita ve kavernöz sinüs

Sağ kavernöz sinüs trombozu gelişen bir hastada sağ gözde pitozis, dışaşağı deviasyon, midriyazis ve kornea refleksinin afferent kolunda kayıp saptanıyor. Buna karşın gözün abduksiyonu başlangıçta korunmuştur.

Bu bulguları oluşturan lezyon, kavernöz sinüsün öncelikle hangi bölümünü etkilemiş olmalıdır?

A) Sinüs lümeni içinde internal karotid arterle komşu bölüm
B) Sinüsün lateral duvarı
C) Sinüsün inferior petrozal sinüsle birleşme bölgesi
D) Optik kanalın intrakonal bölümü
E) Fissura orbitalis inferior komşuluğu

Doğru cevap: B

Açıklama

Kavernöz sinüsün lateral duvarında, yukarıdan aşağıya doğru:

1. N. oculomotorius — III
2. N. trochlearis — IV
3. N. ophthalmicus — V₁
4. N. maxillaris — V₂

bulunur.

Sinüsün lümeni içinde ise:

• A. carotis interna
• A. carotis internanın sempatik pleksusu
• N. abducens — VI

yer alır.

Bu hastada:

• Pitozis, dışaşağı bakış ve midriyazis → III. sinir
• Kornea refleksinin afferent kolunda kayıp → V₁
• Abduksiyonun korunması → VI. sinirin henüz etkilenmemesi

bulunmaktadır. Dolayısıyla ilk tutulum lateral duvardadır.

Kavernöz sinüs içindeki kraniyal sinirler arasında lezyona en duyarlı olan genellikle n. abducenstir; çünkü sinüs lümeninde serbest olarak ve internal karotid artere yakın ilerler. Ancak soru erken ve seçici lateral duvar tutulumunu tarif etmektedir.

TUS tuzağı

Kornea refleksi:

• Afferent kol → N. ophthalmicus, özellikle n. nasociliaris
• Efferent kol → N. facialis, m. orbicularis oculi

Soru 2 — Parasellar bölge ve okülomotor sinir

Posterior communicating arter anevrizması bulunan bir hastada sağ gözde komplet üçüncü sinir felci gelişiyor. Pupilla belirgin genişlemiş ve ışık refleksi alınamıyor.

Kompresif lezyonlarda pupilla liflerinin erken etkilenmesini en iyi açıklayan anatomik özellik aşağıdakilerden hangisidir?

A) Parasempatik liflerin sinirin santralinde seyretmesi
B) Parasempatik preganglionik liflerin sinirin yüzeyel dorsomedial bölümünde yer alması
C) Sempatik liflerin n. oculomotorius içinde taşınması
D) Pupilla liflerinin ganglion ciliareye uğramadan irise ulaşması
E) Pupilla konstriktör liflerinin n. nasociliaris ile taşınması

Doğru cevap: B

Açıklama

N. oculomotorius içindeki preganglionik parasempatik lifler, Edinger–Westphal çekirdeğinden gelir ve sinirin periferik, özellikle dorsomedial yüzeyine yakın bölümünde ilerler.

Posterior communicating arter anevrizması gibi dıştan bası oluşturan lezyonlarda:

• Önce yüzeyel parasempatik lifler etkilenir.
• Midriyazis gelişir.
• Işık refleksi kaybolur.
• Ardından ekstraoküler kas felçleri ortaya çıkar.

Mikrovasküler diyabetik nöropatide ise sinirin santral somatik lifleri daha fazla etkilenebilir ve pupilla korunabilir. Bunun nedeni kesin bir mutlak kural olmamakla birlikte klasik sınav ayrımı bu şekildedir.

Parasempatik yol:

Edinger–Westphal çekirdeği → N. oculomotorius → Ganglion ciliare → Nn. ciliares breves → M. sphincter pupillae ve m. ciliaris

TUS tuzağı

Nn. ciliares longi:

• N. nasociliaris kökenlidir.
• Ganglion ciliareden sinaps yapmadan geçer.
• Başlıca postganglionik sempatik ve duysal lif taşır.

Soru 3 — Foramen jugulare sendromları

Juguler foramen bölgesinde büyüyen bir tümörü bulunan hastada disfaji, ses kısıklığı, uvulanın karşı tarafa deviasyonu, aynı tarafta omuz düşüklüğü ve başı karşı tarafa çevirmede güçsüzlük gelişiyor. Dilde atrofi veya fasikülasyon yoktur.

Bu tablo aşağıdaki sendromlardan hangisiyle en uyumludur?

A) Collet–Sicard sendromu
B) Villaret sendromu
C) Vernet sendromu
D) Tapia sendromu
E) Gradenigo sendromu

Doğru cevap: C

Açıklama

Vernet sendromu, juguler foramen sendromudur ve şu sinirlerin birlikte etkilenmesiyle oluşur:

• N. glossopharyngeus — IX
• N. vagus — X
• N. accessorius — XI

Bulgular:

• Disfaji ve öğürme refleksi bozukluğu → IX ve X
• Ses kısıklığı → X
• Yumuşak damak düşüklüğü ve uvulanın sağlam tarafa deviasyonu → X
• M. sternocleidomastoideus ve trapezius güçsüzlüğü → XI

N. hypoglossus etkilenmediği için dil atrofisi ve fasikülasyon yoktur.

Sendromların ayrımı

• Vernet: IX, X, XI
• Collet–Sicard: IX, X, XI, XII
• Villaret: IX, X, XI, XII ve servikal sempatik zincir
• Tapia: X ve XII
• Gradenigo: VI sinir felci, trigeminal ağrı ve otore

Soru 4 — Boyun cerrahisi ve ansa cervicalis

Karotis kılıfı çevresinde yapılan cerrahi sırasında, kılıfın ön duvarına yapışık ince bir sinir halkası kesiliyor. Ameliyat sonrasında hasta yutma sırasında hyoid kemiğin ve larinksin aşağı çekilmesinde güçlük yaşıyor; ancak tirohyoid kas fonksiyonu korunuyor.

Hasarlanan yapı aşağıdakilerden hangisidir?

A) N. hypoglossus
B) Ansa cervicalis
C) N. laryngeus superior’un dış dalı
D) N. glossopharyngeus
E) Truncus sympathicus cervicalis

Doğru cevap: B

Açıklama

Ansa cervicalis, servikal pleksusun C1–C3 liflerinden oluşur ve çoğunlukla karotis kılıfının ön yüzünde yer alır.

İnnerve ettiği infrahyoid kaslar:

• M. sternohyoideus
• M. sternothyroideus
• M. omohyoideus

Tirohyoid ve geniohyoid kaslar ise ansa cervicalis tarafından değil, bir süre n. hypoglossus ile seyreden C1 lifleri tarafından innerve edilir.

Bu nedenle ansa cervicalis kesildiğinde:

• Sternohyoid
• Sternothyroid
• Omohyoid

felç olur; fakat tirohyoid korunur.

Ansa cervicalis’in kökleri

• Radix superior: C1 lifleri; bir süre n. hypoglossusla seyreder
• Radix inferior: C2–C3 lifleri

TUS tuzağı

N. hypoglossus, C1 liflerini taşır; ancak bu lifler XII. kraniyal sinirin gerçek motor lifleri değildir.

Soru 5 — Rekürren laringeal sinir

Tiroid cerrahisi sonrasında hastada ses kısıklığı gelişiyor. Laringoskopide sağ vokal kıvrım paramedian pozisyonda hareketsiz izleniyor. Krikotiroid kasın fonksiyonu korunmuştur.

Bu lezyonda aşağıdaki kaslardan hangisinin fonksiyonu korunur?

A) M. cricoarytenoideus posterior
B) M. cricoarytenoideus lateralis
C) M. thyroarytenoideus
D) M. vocalis
E) M. cricothyroideus

Doğru cevap: E

Açıklama

N. laryngeus recurrens, larinksin intrinsik kaslarının neredeyse tamamını innerve eder:

• M. cricoarytenoideus posterior
• M. cricoarytenoideus lateralis
• M. arytenoideus transversus ve obliquus
• M. thyroarytenoideus
• M. vocalis

İstisna:

M. cricothyroideus, n. laryngeus superior’un ramus externusu tarafından innerve edilir.

Tek taraflı rekürren laringeal sinir hasarında vokal kıvrım genellikle paramedian pozisyonda kalır. Bunun nedeni krikotiroid kasın sağlam olması ve vokal kıvrımı germeye devam etmesidir.

Fonksiyonel kas sınıflaması

• Tek abduktor → M. cricoarytenoideus posterior
• Güçlü adduktor → M. cricoarytenoideus lateralis
• İnterkartilajinöz rima glottidis kapatıcısı → M. arytenoideus transversus
• Temel tensor → M. cricothyroideus
• İnce ayar ve relaksasyon → M. vocalis ve thyroarytenoideus

Soru 6 — Mediasten ve sol rekürren laringeal sinir

Sol akciğer hilusunun üst bölümünde yer alan lenf nodu kitlesi ses kısıklığına neden oluyor. Görüntülemede kitlenin ligamentum arteriosum çevresine uzandığı görülüyor.

Etkilenen sinirin bu bölgede yaptığı seyir aşağıdakilerden hangisidir?

A) A. subclavia sinistra’nın altından döner
B) Arcus aortae’nin altından, ligamentum arteriosumun lateralinde döner
C) Truncus pulmonalis’in önünden dönerek özofagusa ulaşır
D) Arcus aortae’nin üzerinden geçerek trakeaya yaklaşır
E) V. brachiocephalica sinistra’nın arkasından dönerek larinkse çıkar

Doğru cevap: B

Açıklama

Sol n. laryngeus recurrens:

1. N. vagus sinisterden arcus aortae düzeyinde ayrılır.
2. Aort kavsinin altından döner.
3. Ligamentum arteriosumun yakınından geçer.
4. Trakeoözofageal olukta yukarı çıkar.
5. Alt konstriktör kasın altından larinkse girer.

Sağ rekürren laringeal sinir ise sağ a. subclavia’nın altından döner.

Sol sinirin intratorasik seyri daha uzun olduğu için:

• Aort anevrizması
• Sol atriyum genişlemesi
• Mediastinal kitle
• Akciğer malignitesi
• Pulmoner arter dilatasyonu

gibi patolojilerden etkilenebilir.

Ortner sendromu, kardiyovasküler yapılara bağlı sol rekürren laringeal sinir paralizisidir.

Soru 7 — Kalbin fibröz iskeleti ve ileti sistemi

Aort kapağı replasmanı sırasında membranöz interventriküler septuma komşu bölgede cerrahi travma oluşuyor. Ameliyat sonrası hastada tam atriyoventriküler blok gelişiyor.

Hasarlanması en olası yapı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Nodus sinuatrialis
B) Nodus atrioventricularis
C) Fasciculus atrioventricularis’in penetran bölümü
D) Crus sinistrum’un posterior fasikülü
E) Purkinje liflerinin subendokardiyal ağı

Doğru cevap: C

Açıklama

Atriyoventriküler demet—His demeti, atriyumlarla ventriküller arasındaki fibröz elektriksel izolasyonu normalde geçen tek iletim yoludur.

Seyri:

1. AV düğümden çıkar.
2. Kalbin fibröz iskeletini deler.
3. Membranöz interventriküler septumun arka-alt kenarı boyunca ilerler.
4. Sağ ve sol dallara ayrılır.

Aort kapağının özellikle nonkoroner ve sağ koroner yaprakçıklarına komşu membranöz septal bölgedeki cerrahi girişimler, penetran His demetini zedeleyebilir. Bunun sonucu tam AV blok olabilir.

Koch üçgeni

AV düğümün cerrahi yerleşim bölgesidir. Sınırları:

• Todaro tendonu
• Triküspit kapağın septal yaprakçığı
• Koroner sinüs ostiumu

Soru 8 — Abdomen ve Winslow deliği

Foramen omentale yoluyla küçük keseye girilen bir ameliyatta cerrah, deliğin ön sınırındaki hepatoduodenal ligamenti parmakları arasında sıkıştırıyor.

Bu manevrayla aşağıdaki damarların hangisindeki kan akımı doğrudan durdurulamaz?

A) A. hepatica propria
B) V. portae hepatis
C) A. gastroduodenalis
D) Hepatik arterin ligament içindeki dalları
E) Portal venin hepatoduodenal ligament içindeki bölümü

Doğru cevap: C

Açıklama

Foramen omentalenin ön sınırı ligamentum hepatoduodenaledir. Bu ligament içinde portal triad bulunur:

• Ductus choledochus → sağda
• A. hepatica propria → solda
• V. portae hepatis → arkada

Hepatoduodenal ligamentin sıkıştırılmasına Pringle manevrası denir. Bu manevra:

• Hepatik arter akımını
• Portal ven akımını

geçici olarak durdurur.

Ancak a. gastroduodenalis, a. hepatica communis’ten hepatoduodenal ligamentin proksimalinde ayrılır ve duodenumun arkasına geçer. Bu nedenle Pringle manevrasıyla doğrudan kontrol edilemez.

Foramen omentale sınırları

• Ön → Lig. hepatoduodenale
• Arka → V. cava inferior
• Üst → Lobus caudatus
• Alt → Duodenumun birinci bölümü

Soru 9 — Portal hipertansiyon ve rektal venler

Portal hipertansiyonu bulunan hastada rektal varisler gelişiyor. Bu varislerde portal sistemle sistemik venöz sistem arasında anastomoz oluşturan damar çifti aşağıdakilerden hangisidir?

A) V. rectalis superior ile yalnızca v. pudenda interna
B) V. rectalis superior ile vv. rectales mediae ve inferiores
C) V. rectalis inferior ile v. mesenterica inferior
D) V. rectalis media ile v. portae hepatis
E) V. rectalis superior ile v. iliaca externa

Doğru cevap: B

Açıklama

Rektum ve anal kanal çevresindeki portosistemik anastomoz:

Portal sistem:

• V. rectalis superior
• V. mesenterica inferior
• V. splenica
• V. portae

Sistemik sistem:

• Vv. rectales mediae → V. iliaca interna
• Vv. rectales inferiores → V. pudenda interna → V. iliaca interna

Bu damarların genişlemesi rektal varislere yol açabilir.

TUS tuzağı

Portal hipertansiyona bağlı rektal varisler ile sık görülen primer hemoroidler tamamen eş anlamlı değildir.

• İç hemoroidler → Pektinat çizginin üzerinde
• Dış hemoroidler → Pektinat çizginin altında
• Rektal varisler → Portal hipertansiyonla ilişkili submukozal venöz genişlemeler

Soru 10 — Pelvik otonom sinirler

Rektum kanseri nedeniyle total mezorektal eksizyon yapılan erkek hastada ameliyat sonrası ereksiyon kaybı gelişiyor; buna karşın emisyon sırasında sempatik kasılmalar kısmen korunmuştur.

Hasarlanması en olası sinir lifleri aşağıdakilerden hangisidir?

A) L1–L2 kökenli lumbar splanknik sinirler
B) T10–T12 kökenli torasik splanknik sinirler
C) S2–S4 kökenli pelvik splanknik sinirler
D) N. pudendustaki somatik motor lifler
E) Sakral sempatik trunkustan çıkan yalnızca postganglionik lifler

Doğru cevap: C

Açıklama

Ereksiyonun temel parasempatik innervasyonu:

S2–S4 → Nn. splanchnici pelvici → Plexus hypogastricus inferior → Cavernous sinirler

Parasempatik lifler:

• Penil arterlerde vazodilatasyon
• Kavernöz düz kas gevşemesi
• Erektil dokunun kanla dolması

oluşturur.

Sempatik lifler ise çoğunlukla T11–L2 düzeylerinden gelir ve:

• Emisyon
• Mesane boynunun kapanması
• Detümesans

ile ilişkilidir.

Rektum ve prostat çevresindeki cerrahiler sırasında inferior hipogastrik pleksus ve kavernöz sinirler zedelenebilir.

Ezber

Point: Parasempatik → Erection
Shoot: Sempatik → Emission/ejaculation
Squeeze: Pudendal somatik kasılmalar

Bu ezber yardımcı olsa da ejakülasyonun sempatik ve somatik bileşenleri birlikte içerdiği unutulmamalıdır.

Soru 11 — Üst ekstremite ve quadrangular space

Omuz çıkığı sonrasında hastada deltoid kasında güçsüzlük ve omuzun lateralinde “askerî apolet” bölgesinde duyu kaybı gelişiyor. Görüntülemede quadrangular space bölgesinde hematom saptanıyor.

Bu aralıktan geçen damar aşağıdakilerden hangisidir?

A) A. circumflexa humeri anterior
B) A. circumflexa humeri posterior
C) A. profunda brachii
D) A. circumflexa scapulae
E) A. thoracodorsalis

Doğru cevap: B

Açıklama

Quadrangular space içeriği:

• N. axillaris
• A. circumflexa humeri posterior
• Eşlik eden venler

Sınırları:

• Üst → M. teres minor
• Alt → M. teres major
• Medial → M. triceps brachii’nin caput longumu
• Lateral → Humerusun collum chirurgicumu

N. axillaris hasarında:

• Deltoid paralizisi
• Teres minor zayıflığı
• Omuz abduksiyonunun yaklaşık 15–90° bölümünde güçsüzlük
• Regio deltoidea üzerinde duyu kaybı

görülür.

Komşu aralıklar

Triangular space:

• İçerik → A. circumflexa scapulae

Triangular interval:

• İçerik → N. radialis ve a. profunda brachii

Soru 12 — El anatomisi ve ulnar paradoks

N. ulnarisin dirsek düzeyinde kesildiği hastada dördüncü ve beşinci parmaklardaki pençe deformitesinin, aynı sinirin el bileği düzeyindeki kesiye göre daha az belirgin olduğu görülüyor.

Bu “ulnar paradoksu” en iyi açıklayan kas grubu aşağıdakilerden hangisidir?

A) M. flexor digitorum superficialis’in ulnar tendonları
B) M. flexor digitorum profundus’un dördüncü ve beşinci parmağa giden bölümü
C) Mm. lumbricales I ve II
D) Mm. interossei dorsalesin tamamı
E) M. extensor digitorumun ulnar bölümü

Doğru cevap: B

Açıklama

Ulnar pençe deformitesinde:

• Metakarpofalangeal eklemler hiperekstansiyonda
• İnterfalangeal eklemler fleksiyonda

kalır.

Distal ulnar lezyonda:

• İnterosseuslar
• Üçüncü ve dördüncü lumbrikaller

felç olur.

Ancak dördüncü ve beşinci parmaklara giden FDP sağlamdır ve distal interfalangeal eklem fleksiyonunu artırır. Pençe daha belirgin olur.

Proksimal, yani dirsek düzeyindeki lezyonda FDP’nin ulnar yarısı da felç olur. Dördüncü ve beşinci parmakların distal falanks fleksiyonu azaldığı için pençe daha az belirgin görünür.

Bu nedenle:

Lezyon proksimale çıktıkça nörolojik hasar artar, fakat görünür pençeleşme azalabilir.

Lumbrikal fonksiyon

Lumbrikaller:

• MCP eklemlerini fleksiyona getirir.
• PIP ve DIP eklemlerini ekstansiyona getirir.

İnnervasyon:

• I ve II → N. medianus
• III ve IV → N. ulnaris

Soru 13 — Alt ekstremite ve popliteal fossa

Diz arkasında gelişen penetran yaralanmada popliteal fossanın en yüzeyel nörovasküler yapısı kesiliyor. Hastada ayak tabanında duyu kaybı, plantar fleksiyon güçsüzlüğü ve parmak ucunda yürüyememe gelişiyor.

Hasarlanan yapı ve popliteal fossadaki derinlik sıralaması aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

A) N. fibularis communis; sinir–arter–ven
B) N. tibialis; sinir–ven–arter
C) V. poplitea; ven–sinir–arter
D) A. poplitea; arter–ven–sinir
E) N. tibialis; sinir–arter–ven

Doğru cevap: B

Açıklama

Popliteal fossanın merkezindeki nörovasküler yapıların yüzeyelden derine doğru sıralaması:

N. tibialis → V. poplitea → A. poplitea

Kısaca:

N–V–A

N. tibialis, siyatik sinirin daha büyük terminal dalıdır ve popliteal fossanın merkezinde en yüzeyel yapıdır.

N. tibialis hasarında:

• Plantar fleksiyon zayıflığı
• Parmak fleksiyonu kaybı
• İnversiyonun zayıflaması
• Aşil refleksinin kaybı
• Ayak tabanında duyu kaybı
• Parmak ucunda yürüyememe

görülür.

A. poplitea en derinde, femurun popliteal yüzüne ve diz eklem kapsülüne yakın seyrettiğinden diz çıkıklarında ciddi şekilde yaralanabilir.

N. fibularis communis ise fossanın lateral kenarı boyunca biceps femoris tendonu yakınında ilerler; merkezdeki nörovasküler dizilimin parçası değildir.

CEVAP ANAHTARI

2026 YÜKSEK VERİMLİ ANATOMİ TEKRARI

Bu denemede salt yapı ezberinden çok; cerrahi komşuluk, nörovasküler geçit, lezyon lokalizasyonu ve klinik bulgudan anatomik yapıya ulaşma becerisi ölçülmüştür.