Akut ve Kronik Gastritte Asit–Gastrin Dengesi
1-Akut gastrit
Akut gastritte (özellikle akut eroziv gastrit): Mide asit sekresyonu genellikle normal veya artmış olabilir. Gastrin düzeyi de mide pH’sındaki değişikliklere bağlı olarak normal veya hafif artmış olabilir. Asit ↑, Gastrin ↑ ifadesi her akut gastrit için genellenemez. Bu durum daha çok asit hasarının baskın olduğu akut eroziv gastrit için geçerlidir.
2-Kronik Gastrit
Burada önemli olan tip ayrımıdır.
a-Tip A (Otoimmün gastrit);
Paryetal hücre kaybı, Asit ↓↓↓ ******************* ve Gastrin ↑↑↑
b-Tip B (H. pylori)
Erken dönem; Gastrin ↑, Asit normal veya ↑. İleri dönem atrofi gelişirse Asit ↓ Dolayısıyla “Kronik gastritte asit” ifadesi yalnızca Tip A veya ileri atrofik Tip B gastrit için doğrudur.
| Gastrit tipi | Asit | Gastrin |
|---|---|---|
| Akut eroziv | ↑ / normal | ↑ |
| Tip A | ↓↓↓ | ↑↑↑ |
| Tip B erken | ↑ veya normal | ↑ |
| Tip B atrofik | ↓ | ↑ |
H. pylori Tanısında Kültür “En spesifik test” tir.
Ancak “Kültür en düşük sensitiviteye sahiptir.”
Yaklaşık Sensitivite %50–80, Spesifisite %100’e yakın
Güncel yaklaşım
En sık kullanılan testler
Tanıda; Üre nefes testi, Dışkıda antijen testi ve Endoskopide; Histoloji Hızlı üreaz testi önemlidir.
Kültür; Daha çok tedavi başarısızlığı antibiyotik direnç testi amacıyla kullanılır.
NSAİİ Ülser Yönetimi
PPI + Selektif COX-2 inhibitörü en etkili kombinasyondur.
Bu ifade yüksek gastrointestinal riskli hastalarda doğrudur.
Örneğin; önceki ülser kanaması, ileri yaş, antikoagülan kullanımı durumlarında Güncel kılavuzlar COX-2 tek başına yerine; COX-2 + PPI kombinasyonunu önerir.
Misoprostol *****
Ancak yan etkileri; diyare, abdominal kramp nedeniyle PPI kadar sık kullanılmaz.
Zollinger–Ellison Sendromu
Diyare ve Steatore ile karekterizedir.
Ek önemli bilgiler
- Gastrin >1000 pg/mL
- Mide pH <2
- Çoklu ülser
- Distal duodenum ülseri
- MEN-1 birlikteliği
TUS’ta Çok Sorulan Gastrit Noktaları
| Hastalık | Asit | Gastrin | Pepsinojen I |
|---|---|---|---|
| Normal | Normal | Normal | Normal |
| Akut eroziv gastrit | ↑/N | ↑ | N |
| Tip A gastrit | ↓↓↓ | ↑↑↑ | ↓ |
| Tip B erken | ↑/N | ↑ | N |
| Tip B ileri atrofi | ↓ | ↑ | ↓ |
| Zollinger-Ellison | ↑↑↑ | ↑↑↑ | ↑ |
