Torasik sempatektomi, torakal sempatik zincirin belirli seviyelerde kesilmesi, çıkarılması, koterize edilmesi veya klipslenmesi ile yapılan cerrahi işlemdir. Günümüzde en sık Endoskopik Torakal Sempatektomi (ETS) uygulanmaktadır.
Anatomik Temel
Torakal sempatik zincir:
- Kostovertebral olukta uzanır.
- Parietal plevranın altında yer alır.
- Genellikle T2-T12 ganglionlarından oluşur.
Klinik açıdan en önemli seviyeler:
| Ganglion | Fonksiyon |
|---|---|
| T2 | Yüz ve baş terlemesi |
| T3 | El terlemesi |
| T4 | Aksiller terleme |
| T2-T3 | Yüz kızarması |
| T3-T4 | Palmar hiperhidroz |
| T4-T5 | Aksiller hiperhidroz |
Endikasyonlar
1. Primer Palmar Hiperhidroz
En sık endikasyondur.
Özellikler:
- Çocukluk/genç erişkin başlangıcı
- Bilateral
- Duygusal stresle artar
Başarı oranı:
%95–99
2. Palmoaksiller Hiperhidroz
Palmar + aksiller terleme birlikteliği.
Başarı:
%90–95
3. Aksiller Hiperhidroz
Botulinum toksin ve medikal tedaviye dirençli olgularda.
4. Kraniofasiyal Hiperhidroz
Yüz ve saçlı deri terlemesi.
Genellikle:
T2 sempatektomi
5. Şiddetli Yüz Kızarması (Facial Blushing)
Özellikle sosyal fobi ile ilişkili ciddi olgularda.
Başarı yüksektir.
6. Refleks Sempatik Distrofi (CRPS)
Seçilmiş hastalarda.
Günümüzde daha nadir uygulanır.
7. Refrakter Vazospastik Hastalıklar
Örnekler:
- Raynaud Phenomenon
- Dijital iskemi
8. Buerger Hastalığı
Thromboangiitis Obliterans
Günümüzde sınırlı kullanım.
Kontrendikasyonlar
Mutlak
- Plevral yapışıklık nedeniyle torakoskopiye olanaksızlık
- Genel anesteziye uygun olmama
Göreceli
- Önceki toraks cerrahisi
- Ağır KOAH
- Morbid obezite
Cerrahi Teknikler
1. Endoskopik Torakal Sempatektomi (ETS)
Altın standart yöntemdir.
İşlem Basamakları
- Genel anestezi
- Tek akciğer ventilasyonu (veya düşük hacimli ventilasyon)
- Torakoskop girişleri
- Sempatik zincirin bulunması
- Hedef seviyede ablasyon
2. Sempatik Zincirin Kesilmesi
Klasik yöntem.
- Makasla kesme
- Elektrokoter ile ayırma
Avantaj:
- Kalıcı etki
Dezavantaj:
- Geri dönüşsüz
3. Ganglionektomi
İlgili ganglionun çıkarılması.
Örneğin:
- T2 ganglionektomi
Günümüzde daha az kullanılır.
4. Elektrokoter Ablasyonu
En sık uygulanan yöntemlerden biridir.
Avantaj:
- Hızlı
- Kolay
5. Klipsli Sempatik Blokaj
Titanium klips uygulanır.
Avantaj:
- Teorik olarak geri döndürülebilir
Dezavantaj:
- Tam reversibilite garanti değildir.
Seviye Seçimi
Palmar Hiperhidroz
Tercih:
T3 veya T3-T4
Neden?
T2 rezeksiyonuna göre:
- Daha az kompansatuar terleme
- Benzer başarı
Aksiller Hiperhidroz
Tercih:
T4-T5
Kraniofasiyal Hiperhidroz
Tercih:
T2
Facial Blushing
Tercih:
T2-T3
Kuntz Siniri
Çocuk cerrahisi ve göğüs cerrahisi sınavlarının klasik sorusudur.
Kuntz siniri:
- Aksesuar sempatik liflerdir.
- Sempatik zinciri bypass edebilir.
Sonuç:
Başarısız ETS nedeni olabilir.
Bu nedenle:
- T3/T4 seviyesinde birkaç santimetrelik lateral koterizasyon yapılır.
Komplikasyonlar
1. Kompansatuar Terleme
En sık komplikasyondur.
Sıklık:
%30–90
Yerler:
- Sırt
- Karın
- Uyluk
2. Pnömotoraks
En sık erken komplikasyonlardan biri.
3. Hemotoraks
Nadir.
4. Horner Sendromu
Klasik sınav sorusu.
Bulgular:
- Miyozis
- Pitozis
- Anhidrozis
Sebep:
T1 veya stellat ganglion hasarı
Horner Syndrome
5. İnterkostal Nevralji
Geçici olabilir.
6. Rekürrens
En sık neden:
- Yetersiz rezeksiyon
- Kuntz siniri
ETS Düzeyleri ve Sonuçları (Sınav Tablosu)
| Endikasyon | Hedef Seviye |
|---|---|
| Kraniofasiyal hiperhidroz | T2 |
| Facial blushing | T2-T3 |
| Palmar hiperhidroz | T3 |
| Palmoaksiller hiperhidroz | T3-T4 |
| Aksiller hiperhidroz | T4-T5 |
| Raynaud | T2-T4 |
Başasistanlık Sınavı İçin Yüksek Verimli Bilgiler
✅ En sık endikasyon: Primer palmar hiperhidroz
✅ Güncel tercih: Endoskopik Torakal Sempatektomi (ETS)
✅ Palmar hiperhidroz için ideal seviye: T3
✅ En sık komplikasyon: Kompansatuar terleme
✅ En korkulan komplikasyon: Horner sendromu
✅ Rekürrensin klasik nedeni: Kuntz siniri
✅ T2 rezeksiyonu kompansatuar terlemeyi artırır; bu nedenle günümüzde mümkün olduğunca daha düşük seviyeler (T3-T4) tercih edilir.