Torasik Sempatektomi (ETS) – Endikasyonlar ve Cerrahi Teknikler

Torasik sempatektomi, torakal sempatik zincirin belirli seviyelerde kesilmesi, çıkarılması, koterize edilmesi veya klipslenmesi ile yapılan cerrahi işlemdir. Günümüzde en sık Endoskopik Torakal Sempatektomi (ETS) uygulanmaktadır.


Anatomik Temel

Image
Image
Image
Image
Image

Torakal sempatik zincir:

  • Kostovertebral olukta uzanır.
  • Parietal plevranın altında yer alır.
  • Genellikle T2-T12 ganglionlarından oluşur.

Klinik açıdan en önemli seviyeler:

GanglionFonksiyon
T2Yüz ve baş terlemesi
T3El terlemesi
T4Aksiller terleme
T2-T3Yüz kızarması
T3-T4Palmar hiperhidroz
T4-T5Aksiller hiperhidroz

Endikasyonlar

1. Primer Palmar Hiperhidroz

En sık endikasyondur.

Özellikler:

  • Çocukluk/genç erişkin başlangıcı
  • Bilateral
  • Duygusal stresle artar

Başarı oranı:

%95–99


2. Palmoaksiller Hiperhidroz

Palmar + aksiller terleme birlikteliği.

Başarı:

%90–95


3. Aksiller Hiperhidroz

Botulinum toksin ve medikal tedaviye dirençli olgularda.


4. Kraniofasiyal Hiperhidroz

Yüz ve saçlı deri terlemesi.

Genellikle:

T2 sempatektomi


5. Şiddetli Yüz Kızarması (Facial Blushing)

Özellikle sosyal fobi ile ilişkili ciddi olgularda.

Başarı yüksektir.


6. Refleks Sempatik Distrofi (CRPS)

Seçilmiş hastalarda.

Günümüzde daha nadir uygulanır.


7. Refrakter Vazospastik Hastalıklar

Örnekler:

  • Raynaud Phenomenon
  • Dijital iskemi

8. Buerger Hastalığı

Thromboangiitis Obliterans

Günümüzde sınırlı kullanım.


Kontrendikasyonlar

Mutlak

  • Plevral yapışıklık nedeniyle torakoskopiye olanaksızlık
  • Genel anesteziye uygun olmama

Göreceli

  • Önceki toraks cerrahisi
  • Ağır KOAH
  • Morbid obezite

Cerrahi Teknikler

1. Endoskopik Torakal Sempatektomi (ETS)

Altın standart yöntemdir.

İşlem Basamakları

  1. Genel anestezi
  2. Tek akciğer ventilasyonu (veya düşük hacimli ventilasyon)
  3. Torakoskop girişleri
  4. Sempatik zincirin bulunması
  5. Hedef seviyede ablasyon

2. Sempatik Zincirin Kesilmesi

Klasik yöntem.

  • Makasla kesme
  • Elektrokoter ile ayırma

Avantaj:

  • Kalıcı etki

Dezavantaj:

  • Geri dönüşsüz

3. Ganglionektomi

İlgili ganglionun çıkarılması.

Örneğin:

  • T2 ganglionektomi

Günümüzde daha az kullanılır.


4. Elektrokoter Ablasyonu

En sık uygulanan yöntemlerden biridir.

Avantaj:

  • Hızlı
  • Kolay

5. Klipsli Sempatik Blokaj

Titanium klips uygulanır.

Avantaj:

  • Teorik olarak geri döndürülebilir

Dezavantaj:

  • Tam reversibilite garanti değildir.

Seviye Seçimi

Palmar Hiperhidroz

Tercih:

T3 veya T3-T4

Neden?

T2 rezeksiyonuna göre:

  • Daha az kompansatuar terleme
  • Benzer başarı

Aksiller Hiperhidroz

Tercih:

T4-T5


Kraniofasiyal Hiperhidroz

Tercih:

T2


Facial Blushing

Tercih:

T2-T3


Kuntz Siniri

Çocuk cerrahisi ve göğüs cerrahisi sınavlarının klasik sorusudur.

Kuntz siniri:

  • Aksesuar sempatik liflerdir.
  • Sempatik zinciri bypass edebilir.

Sonuç:

Başarısız ETS nedeni olabilir.

Bu nedenle:

  • T3/T4 seviyesinde birkaç santimetrelik lateral koterizasyon yapılır.

Komplikasyonlar

1. Kompansatuar Terleme

En sık komplikasyondur.

Sıklık:

%30–90

Yerler:

  • Sırt
  • Karın
  • Uyluk

2. Pnömotoraks

En sık erken komplikasyonlardan biri.


3. Hemotoraks

Nadir.


4. Horner Sendromu

Klasik sınav sorusu.

Bulgular:

  • Miyozis
  • Pitozis
  • Anhidrozis

Sebep:

T1 veya stellat ganglion hasarı

Horner Syndrome


5. İnterkostal Nevralji

Geçici olabilir.


6. Rekürrens

En sık neden:

  • Yetersiz rezeksiyon
  • Kuntz siniri

ETS Düzeyleri ve Sonuçları (Sınav Tablosu)

EndikasyonHedef Seviye
Kraniofasiyal hiperhidrozT2
Facial blushingT2-T3
Palmar hiperhidrozT3
Palmoaksiller hiperhidrozT3-T4
Aksiller hiperhidrozT4-T5
RaynaudT2-T4

Başasistanlık Sınavı İçin Yüksek Verimli Bilgiler

✅ En sık endikasyon: Primer palmar hiperhidroz

✅ Güncel tercih: Endoskopik Torakal Sempatektomi (ETS)

✅ Palmar hiperhidroz için ideal seviye: T3

✅ En sık komplikasyon: Kompansatuar terleme

✅ En korkulan komplikasyon: Horner sendromu

✅ Rekürrensin klasik nedeni: Kuntz siniri

✅ T2 rezeksiyonu kompansatuar terlemeyi artırır; bu nedenle günümüzde mümkün olduğunca daha düşük seviyeler (T3-T4) tercih edilir.