Larinks Kasları – Fonksiyonlarına Göre Sınıflama
1. Plica Vocalis Adduktorları (Rima Glottidis’i Daraltanlar)
| Kas | Görev |
|---|---|
| M. cricoarytenoideus lateralis | Arytenoidleri içe döndürür, vokal çıkıntıları yaklaştırır |
| M. arytenoideus transversus | Arytenoid kıkırdakları birbirine yaklaştırır |
| M. arytenoideus obliquus | Posterior glottisi kapatır |
| M. thyroarytenoideus | Vokal kıvrımları gevşetirken adduksiyona da katkı sağlar |
Not M. cricothyroideus adduktor değildir.
Asıl görevi ses tellerini germektir (tensor).
2. Plica Vocalis Abduktoru
M. cricoarytenoideus posterior (Postikus)
| Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Fonksiyon | Abduksiyon |
| Etki | Rima glottidis’i genişletir |
| Önemi | Tek gerçek abduktor kastır |
Klinik İnci
İki taraflı n. laryngeus recurrens felcinde:
- Postikuslar çalışamaz
- Ses telleri orta hatta kalır
- Ciddi hava yolu obstrüksiyonu gelişebilir
TUS Ezberi
“Postikus = tek abduktor”
3. Plica Vocalis Tensoru
M. cricothyroideus
| Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Görev | Ses tellerini gerer |
| Sonuç | Ses incelir (yüksek frekans) |
| İnnervasyon | N. laryngeus superior r. externus |
Klinik
Bu kas:
- Tiroid cerrahisinde risk altındadır.
- Hasarında yüksek ses çıkarma zorlaşır.
TUS Ezberi
Ses tellerini geren tek kas = M. cricothyroideus
4. Plica Vocalis Relaksörü
M. thyroarytenoideus
| Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Görev | Ses tellerini gevşetir |
| Sonuç | Ses kalınlaşır |
| İnnervasyon | N. laryngeus recurrens |
M. Vocalis
M. thyroarytenoideus’un iç kısmıdır.****
Görevi:
- Ses tellerinin ince ayarını yapmak
- Fonasyon sırasında gerilimi düzenlemek
Larinks Kasları ve İnnervasyon
| Kas | Sinir |
|---|---|
| Cricothyroideus | N. laryngeus superior (r. externus) |
| Diğer tüm intrinsik kaslar | N. laryngeus recurrens |
Altın Kural
“Cricothyroid is Exceptional”
Yani: Cricothyroideus → Superior laringeal sinir Diğer tüm intrinsik larinks kasları → Rekürren laringeal sinir
TUS Tablosu
| Kas | Fonksiyon | Sinir |
|---|---|---|
| Cricoarytenoideus posterior | Abduktor | N. laryngeus recurrens |
| Cricoarytenoideus lateralis | Adduktor | N. laryngeus recurrens |
| Arytenoideus transversus | Adduktor | N. laryngeus recurrens |
| Arytenoideus obliquus | Adduktor | N. laryngeus recurrens |
| Thyroarytenoideus | Relaksör | N. laryngeus recurrens |
| Vocalis | İnce ayar | N. laryngeus recurrens |
| Cricothyroideus | Tensor | N. laryngeus superior r. externus |
En Sık Sorulanlar
Larinksin tek abduktor kası? M. cricoarytenoideus posterior
Ses tellerini geren tek kas? M. cricothyroideus
N. laryngeus superior externus tarafından innerve edilen tek intrinsik kas? M. cricothyroideus
Ses tellerini gevşeten kas? M. thyroarytenoideus.
Aşağıdaki larynx kaslarından hangisi rima glottidis’i (mizmar aralığı) genişletir?
A) M. cricoarytenoideus posterior
B) M. cricothyroideus
C) M. vocalis
D) M. arytenoideus lateralis
E) M. cricoarytenoideus lateralis
Cevap– A
Fonksiyonlarına göre kaslar
1-Plica vocalis adductorları (Rima glottisi daraltanlar):
a-M. cricoarytenoideus lateralis
b-M. arytenoideus transversus et obliquus
c-M. cricothyroideus (M. anticus)
2-Plica vocalis abductoru: M. cricoarytenoideus posterior (M. posticus) Mizmar aralığı’nı genişleten tek kastır.
3-Plica vocalis tensoru: M. cricothyroideus Plica vocalisleri geren tek kastır. N. laryngeus superior r. externus tarafından innerve edilir. Ses tellerini gererek sesi inceltir.
4-Plica vocalis relaksörü: M. thyroarytenoideus (membrana quadrangularis’in içinde yer alır)
Laringeal Kasların Fonksiyonel Sınıflandırması
1. Adduktorlar (Rima Glottidis’i Daraltanlar)
Bu kaslar plica vocalis’leri birbirine yaklaştırarak rima glottidis’i kapatır ve fonsiyona (konuşma/yutma) yardımcı olur.
- M. cricoarytenoideus lateralis: Temel adduktordur.
- M. arytenoideus transversus et obliquus: Adduksiyona yardımcı olur.
- Düzeltme: M. cricothyroideus, anatomik olarak bir adduktor değildir; esas görevi tensor (gerici) olmasıdır.
2. Abduktor (Rima Glottidis’i Genişleten)
- M. cricoarytenoideus posterior (M. posticus): Rima glottidis’i genişleten tek kastır.
- Klinik Önemi: “Emniyet kası” olarak bilinir. Bu kasın bilateral felcinde rima glottidis kapanır ve akut üst hava yolu tıkanıklığı (asfiksi) gelişir; bu durum acil trakeostomi endikasyonudur.
3. Tensorlar (Plica Vocalis’i Gerenler)
- M. cricothyroideus (M. anticus): Plica vocalis’leri gererek sesin frekansını artırır (inceltir).
- İnnervasyon: N. laryngeus superior (ramus externus) tarafından innerve edilen tek laringeal kastır. Diğer tüm intrinsik laringeal kaslar N. laryngeus recurrens (inferior) tarafından innerve edilir.
4. Relaksör (Plica Vocalis’i Gevşeten)
- M. thyroarytenoideus (M. vocalis): Plica vocalis’in gerginliğini azaltarak sesi kalınlaştırır.
Akademik Tablo ve Özet
| Fonksiyon | Kas İsmi | İnnervasyon |
| Abduktor | M. cricoarytenoideus posterior | N. laryngeus recurrens |
| Adduktor | M. cricoarytenoideus lateralis, M. arytenoideus | N. laryngeus recurrens |
| Tensor | M. cricothyroideus | N. laryngeus superior (r. ext.) |
| Relaksör | M. thyroarytenoideus | N. laryngeus recurrens |
Cerrahi/Anatomik Notlar
- M. cricothyroideus’un İstisnası: Tüm laringeal kaslar N. laryngeus recurrens (inferior) tarafından innerve edilirken, sadece M. cricothyroideus‘un N. laryngeus superior’un ramus externus’u tarafından innerve edilmesi, tiroid cerrahisi (özellikle superior tiroid arter ligasyonu) sırasında çok önemlidir. Bu sinirin yaralanması, sesin perdesini ayarlama yeteneğinin kaybına (sesin çatallanması) yol açar.
- M. vocalis: M. thyroarytenoideus’un medialde bulunan ve plica vocalis’in gövdesini oluşturan parçasıdır; sesin modülasyonunda çok ince ayarlar yapar.
M. cricothyroideus için “adduktor” ibaresi geçerli olsa da bu kasın birincil (primordial) görevi gericilik (tensor) olduğu için, fonksiyonel sınıflamada “tensor” başlığı altında tutulması daha doğrudur.