Adrenal Bez Embriyolojisi

Dual Embriyolojik Köken

Adrenal bez iki farklı embriyolojik dokudan gelişir:

Bu nedenle adrenal bez, vücuttaki en önemli dual embriyolojik kökenli organlardan biridir.

A-Korteks Gelişimi

5. Hafta

Posterior abdominal duvarda:

• Mezenter kökü
• Ürogenital çıkıntı

arasındaki mezotel hücreleri proliferasyona uğrar.

Bu hücreler: Primitif (fetal) korteksi oluşturur.

Çölomik mezoderm
        ↓
Mezotel proliferasyonu
        ↓
Primitif (fetal) korteks

6. Hafta

İkinci bir mezotelyal hücre göçü meydana gelir.

Bu hücreler fetal korteksi çevreler.

Böylece: Definitif (kalıcı) korteks oluşur.

Bu dönemde:

8. Hafta

Adrenal korteks:

• Çevredeki mezotel dokudan ayrılır
• Fibröz bağ dokusu ile çevrelenir ve bağımsız bir organ haline gelir.

B-Medulla Gelişimi

7–8. Hafta

Nöral krest hücreleri göç eder.

Bu hücreler:

• Sempatik ganglion öncüleriyle aynı kökene sahiptir.
• Fetal korteks içine invagine olur.

Nöral krest
      ↓
Kromaffin hücreler
      ↓
Adrenal medulla

Kromaffin Hücreler

Adrenal medullanın temel hücresidir. Embriyolojik olarak Modifiye postganglionik sempatik nöronlar kabul edilir. Ancak: Aksonları yoktur. Yerine: Katekolaminlerini doğrudan kana salgılarlar.

Fetal Korteksin Özelliği

Fetal dönemde adrenal bez son derece büyüktür.

Doğumda:

• Böbreğin yaklaşık üçte biri büyüklüğündedir.
• Korteksin %80–90’ını fetal zon oluşturur.

Fetal zon:

• DHEA
• DHEA-S

üreterek plasental östrojen sentezine katkı sağlar.

Doğum Sonrası Değişiklik

Doğumdan sonra Fetal korteks hızla involüsyona uğrar.

Fetal zon
↓
Apoptoz
↓
İlk 1 yıl içinde büyük ölçüde kaybolur

Yerine erişkin korteks gelişir.

Erişkin Korteksin Zonları

Definitif korteksten gelişir:

Ezber:

G-F-R

Salt – Sugar – Sex

YDUS/TUS İnci Bilgileri

Adrenal medullanın embriyolojik kökeni? Nöral krest

Adrenal korteksin embriyolojik kökeni? Çölomik mezoderm

Fetal adrenal korteksin temel ürünü? DHEA-S

Adrenal medulladaki kromaffin hücreler embriyolojik olarak neye benzer? Modifiye postganglionik sempatik nöron

Feokromositomanın köken aldığı hücre? Adrenal medulladaki kromaffin hücreler (nöral krest kökenli)

Embriyolojik Köken Karşılaştırması