Karotis Doppler USG’de aterosklerozun erken göstergelerinden biri Karotis İntima-Media Kalınlığı (CIMT, Carotid Intima-Media Thickness) ölçümüdür.

Bu ölçüm genellikle Ortak karotis arterin (CCA), Arka duvarından, Bifurkasyon öncesinden yapılır.

CIMT Nedir?

Arter duvarının:

• İntima
• Media

tabakalarının toplam kalınlığıdır.

Normal damar:

Lümen → İntima → Media → Adventisya

CIMT arttıkça:

• Ateroskleroz riski
• İnme riski
• Koroner arter hastalığı riski

artar.

Karotis İntima-Media Kalınlığı Değerleri

Karotis Plak Tanımı (ESC/EAS)

Aşağıdakilerden biri varsa plak kabul edilir:

1-Duvar kalınlığı ≥1.5 mm

veya

2-Komşu duvarın %50 fazlası

veya

3-Lümen içine protrüzyon

Karotis Skoru (Plaque Score)

Bazı merkezlerde Karotis Plak Skoru, şah damarlarında (karotis arter) ateroskleroz (damar sertliği) yükünü ve kardiyovasküler inme riskini değerlendiren bir ultrasonografi yöntemidir. En yaygın kullanılan Rotterdam metoduna göre, boynun her iki tarafındaki 3’er bölge incelenir ve plak varlığına göre hesaplanır.

İncelenen Bölgeler (Her iki taraf için)

1. Ana şah damarı (Common Carotid Artery – CCA)
2. Damar genişlemesi (Carotid Bulb)
3. İç şah damarı (Internal Carotid Artery – ICA)

Puanlama Sistemi

• Plak Yoksa: 0 puan
• Plak Varsa: 1 puan (segment başına düşen maksimum puan)
• Toplam skor 0 ile 6 arasında değişir.

Skorlama Örneği

Aşağıdaki bulgulara sahip bir hastanın Karotis Plak Skoru hesaplaması şu şekildedir:

• Sağ Taraf:
  • CCA (Ana damar): Plak yok (0) puan
  • Bulb (Genişleme): Plak var (1) puan
  • ICA (İç damar): Plak var (1) puan
• Sol Taraf:
  • CCA (Ana damar): Plak var (1) puan
  • Bulb (Genişleme): Plak yok (0) puan
  • ICA (İç damar): Plak var (1) puan

Toplam Skor: \(0 + 1 + 1 + 1 + 0 + 1 = \mathbf{4}\)

Risk Değerlendirmesi

• 0 Puan: Plak yok, düşük inme riski.
• 1 – 3 Puan: Hafif/orta düzeyde plak yükü.
• >3 Puan: Artmış kardiyovasküler risk. Plak skorunun 3’ten büyük olması, iskemik inme (felç) ve majör kalp krizi riskini önemli ölçüde öngörmektedir.

Total Plaque Area (TPA)

Daha ileri merkezlerde:

Plak alanı hesaplanır.

TPA, CIMT’den daha güçlü risk belirtecidir.

Kardiyolojide Risk Sınıflaması

Düşük Risk

• CIMT <0.8 mm
• Plak yok

Orta Risk

• CIMT 0.8–1.0 mm

Yüksek Risk

• CIMT >1.0 mm
• Karotis plak var

Çok Yüksek Risk

• Belirgin plak
• %50 stenoz
• Bilateral yaygın ateroskleroz

Karotis Doppler’de:

İntima-media kalınlığı ≥1.5 mm ise artık yalnızca “kalınlaşma” değil, “aterosklerotik plak” olarak değerlendirilir.