Rickettsiaların ökaryotik hücreleri nasıl istila etmeyi başardığı uzun zamandır bir gizemdi. 2005 yılının sonunda, Paris’teki Pasteur Enstitüsü’ndeki bilim insanları , Rickettsia conorii kullanarak istila sürecinde yer alan iki önemli proteini tanımlamayı başardılar. Bunlar, ****bakteriyel protein rOmpB ve normalde memeli hücrelerinin çekirdeğinde bulunan ****memeli protein Ku70’tir . Görünüşe göre, hücre zarına da göç edebiliyor ve burada rickettsianın kendi rOmpB’si tarafından yakalanarak hücreyi istila etmek için kullanılıyor. Bu ayırt edici özelliği nedeniyle, bilim insanları Ku70’e rickettsiaların “moleküler uşağı” adını verdiler

Rickettsia’nın Hücre İstilası: rOmpB – Ku70 Etkileşimi

Özellikle Rickettsia conorii üzerinde yapılan çalışmalar, riketsiyaların konak hücreye nasıl girdiğini açıklamıştır.

Temel Moleküller

1. rOmpB (Rickettsial Outer Membrane Protein B)

  • Riketsiyanın dış membran proteinidir.
  • Adezin (adhesin) görevi görür.
  • Konak hücre yüzeyine tutunmayı sağlar.

2. Ku70

Normalde:

  • Ökaryotik hücre çekirdeğinde bulunur.
  • DNA çift zincir kırıklarının tamirinde görev alır.
  • Non-Homologous End Joining (NHEJ) sisteminin parçasıdır.

DNA Double Strand Break→Ku70/Ku80→NHEJDNA\ Double\ Strand\ Break \rightarrow Ku70/Ku80 \rightarrow NHEJ

Ancak şaşırtıcı şekilde Ku70 zaman zaman hücre membranına taşınabilir.

İnvazyon Mekanizması

Basitleştirilmiş şema:

Rickettsia

rOmpB

Ku70 bağlanması

Endositoz sinyali

Aktin yeniden düzenlenmesi

Hücre içine giriş


Neden “Molecular Butler” (Moleküler Uşak)?

Pasteur Enstitüsü araştırmacıları:

Ku70’nin normal görevinin riketsiyalara hizmet etmek olmadığını,

ancak riketsiyanın bu proteini kendi lehine kullandığını göstermiştir.

Bu nedenle:

“Molecular Butler”

(Moleküler Uşak)

ifadesi kullanılmıştır.

Yani:

Ku70

↓

Konak hücre proteini

↓

Riketsiya tarafından “kaçırılır”

↓

İstila için kullanılır.


Sonraki Basamak

Riketsiya hücre içine girdikten sonra:

  • Endozomdan kaçar
  • Sitoplazmada çoğalır
  • Aktin polimerizasyonunu kullanabilir
  • Komşu hücrelere yayılabilir

Bu özellik onu:

  • Chlamydia’dan
  • Coxiella’dan

ayırt eder.


TUS/YDUS Tuzak Noktası

Ku70’nin normal görevi nedir?

A) Hücre yüzey reseptörü

B) Ribozomal protein

C) DNA çift zincir kırık tamiri

D) Sitokrom enzimi

E) Mikrotübül proteini

✅ Cevap: C


YDUS Düzeyi Moleküler Soru

Aşağıdakilerden hangisi Rickettsia conorii‘nin konak hücre invazyonunda rol oynayan doğru protein eşleşmesidir?

A) OmpA – CD4

B) rOmpB – Ku70

C) InlA – E-kaderin

D) M protein – Fibronektin

E) PspA – ICAM-1

✅ Cevap: B

Açıklama

  • rOmpB → bakteriyel adezin
  • Ku70 → konak hücre proteini

Birlikte riketsiyal girişin ana mekanizmasını oluştururlar.


Yüksek Verimli Karşılaştırma

BakteriKonak Reseptörü
Rickettsia conoriiKu70
Listeria monocytogenesE-kaderin
Yersinia spp.β1-integrin
Staphylococcus aureusFibronektin reseptörü
HIVCD4 + CCR5/CXCR4

YDUS Altın Bilgi

Rickettsia conorii’nin hücre invazyonunda bakteriyel rOmpB proteini ile konak hücre Ku70 proteini arasındaki etkileşim kritik rol oynar.

Bu nedenle Ku70, literatürde:

“Molecular Butler of Rickettsia”

olarak adlandırılmıştır.