Rickettsia felis, insanlarda kedi pire tifüsüne , diğer adıyla pire kaynaklı benekli ateşe neden olan patojen bir bakteri türüdür. Rickettsia felis ayrıca Afrika’da insanlarda genellikle bilinmeyen kökenli ateşler olarak sınıflandırılan birçok hastalık vakasının etken organizması olarak kabul edilir.
Pireler, Rickettsia felis’in ana vektörleridir ve dünya çapında kedi pirelerinde bulunur . İnsan enfeksiyonu genellikle pire dışkısının çizilmiş veya hasar görmüş deriyle temas etmesi sonucu oluşur. İnsan enfeksiyonu kedi pire riketsiyozu , pire kaynaklı benekli ateş ve kedi pire tifüsü olarak bilinir . Pire ısırığı yerinde bir kabuk oluşur. Klinik hastaların tedavisinde doksisiklin kullanılır.
Pirelerin, R. felis’in muhtemel rezervuarı olduğuna inanılıyor . R. felis, pireler arasında yumurtalık yoluyla bulaşır .
Son zamanlarda bazı yetkililer, bu organizmanın giderek artan sayıda eklembacaklı vektörünün rolüyle ilgili artan endişeleri dile getirdiler ; Rickettsia felis, çeşitli akar türleri , keneler , Cimex cinsindeki kan emici böcekler , emici bitler , çeşitli pire türleri (hem serbest yaşayan hem de ” yapışkan pireler “) ve çeşitli diğer ısıran böcekler de dahil olmak üzere, vahşi doğada birçok eklembacaklıda tespit edilmiştir. Özellikle Sahra altı Afrika’nın bazı bölgeleri gibi bölgelerde, Anopheles, Aedes , Mansonia ve Culex gibi sivrisinek cinslerinde Rickettsia felis’in yaygınlığı konusunda endişeler vardır ; bu cinslerin tümü , kontrol edilmesi zor olan ve uzun zamandır çeşitli önemli insan ve hayvan hastalıklarının etkili vektörleri olarak kabul edilen türleri içermektedir.
Özellikle sıtma vektörü olarak bilinen Anopheles gambiae sivrisinek türünün , Rickettsia felis için yetkin bir vektör olduğu gösterilmiştir . Daha da beklenmedik bir şekilde, en yaygın olarak arbovirüs vektörü olarak görülen Aedes cinsindeki bazı önemli hastalık vektörü sivrisinek türlerinin hücreleri , Rickettsia felis’in büyümesini desteklemektedir . Ayrıca, Aedes albopictus ve Aedes aegypti’nin yerleşik hastalık vektörleri ve insanların ektoparazitleri olduğu tropikal bölgelerde, hastalarda Rickettsia felis pozitifliği tespit edilmiştir . Bazı yetkililere göre bu, Aedes türlerinin konakçılarını Rickettsia felis ile enfekte edebileceğini ve tropik bölgelerde bulunan veya tropik bölgelerden dönen, kaynağı bilinmeyen ateşleri olan hastaların Rickettsia felis enfeksiyonu açısından test edilmesi gerektiğini düşündürmektedir. Rickettsia felis’in çok kıtasal bir hastalık salgını olarak ortaya çıkacak bir sonraki sivrisinek kaynaklı patojen olma olasılığını çok gerçekçi bulmaktadırlar.
R. felis, 0,8–2 × 0,3–0,5 µm boyutlarında, Gram-negatif , zorunlu hücre içi bir bakteridir. Kültürlenmesi zordur ancak Afrika pençeli kurbağasından elde edilen XTC2 hücreleri üzerinde 28 °C’de başarılı bir şekilde gerçekleştirilebilir.
Patojen muhtemelen ilk olarak 1918’de bir kedi piresinden izole edilmiş ve 1990’da Kaliforniya’da Rickettsia typhi için yapılan kedi pireleri tarama testleri sırasında yeniden keşfedilmiştir . Kesin karakterizasyonu 2001 yılında gerçekleştirilmiştir. Kedi piresinin yanı sıra, R. felis insan piresi , köpek piresi , kirpi piresi ve kemirgen piresi Anomiopsyllus nudata tarafından da bulaştırılabilir . Enfekte memelilerin beslenmesi sırasında bakterinin yutulmasının yanı sıra, pire yavrularına transovaryen bulaşma da gösterilmiştir.
R. typhi antikorlarına karşı serolojik reaktivitesi nedeniyle , R. felis başlangıçta benekli ateş riketsiyaları grubuna sınıflandırılmıştır. Bakteri o zamandan beri tamamen dizilenmiştir. Paylaşılan 17 kDa antijen geni (htrA) ve 16S rRNA’nın genetik analizleri, patojenin kene kaynaklı ateş grubuna ait olduğunu ve keneler tarafından bulaştırılmayan tek bakteri olduğunu göstermektedir. Halka kromozomu 1486 baz çiftinden oluşur ve bu nedenle diğer riketsiyalardan daha uzundur. Ayrıca, bakteri riketsiyalar için alışılmadık bir şekilde iki plazmit içerir .