Pacemaker potansiyel Faz 3 (Repolarizasyon) evresine etki eden temel ilaç grubu Sınıf III (Sınıf 3) Antiaritmiklerdir. Örnek; Amiodarone, Dronedarone, Sotalol, Dofetilide, Ibutilide, Vernakalant

Bu ilaçların primer etki mekanizması, hücre dışına potasyum (K⁺) çıkışından sorumlu olan gecikmiş rektifiyer potasyum kanallarını (IK) bloke etmektir.

Sınıf III Antiaritmiklerin Etki Mekanizması ve Hücresel Sonuçları

Faz 3’teki potasyum akımı engellendiğinde hücrenin tekrar negatif istirahat potansiyeline dönmesi gecikir. Bunun sonucunda:

  • Aksiyon Potansiyel Süresi (APD) uzar.
  • Efektif Refrakter Periyot (ERP) uzar (hücrenin tekrar uyarılabilmesi için gereken süre uzatılmış olur, bu da re-entry aritmilerini engeller).
  • EKG yansıması olarak QT mesafesi uzar.

Faz 3’ü Bloke Eden Temel İlaçlar ve Spesifik Özellikleri

İlaçFarmakolojik ve Klinik Önemli Noktalar
AmiodaroneEn geniş spektrumlu antiaritmiktir. Sınıf III (potasyum blokajı) baskın olsa da Sınıf I, II ve IV etkilerin tümünü gösterir. Yapısında iyot taşır. Lipofilik yapısı nedeniyle dokularda (yağ, karaciğer, akciğer) birikir ve yarı ömrü çok uzundur (haftalar/aylar).
DronedaroneAmiodarone analoğudur ancak yapısından iyot çıkarılmıştır. Bu sayede amiodaronun tiroid üzerindeki toksik etkilerine (hipo/hipertiroidi) yol açmaz. Yarı ömrü çok daha kısadır.
SotalolRasemik bir karışımdır. Sol-izomeri (l-sotalol) Beta-bloker (Sınıf II) etki gösterirken, sağ-izomeri (d-sotalol) Potasyum kanal blokeri (Sınıf III) etki gösterir. Böbrekten temizlenir.
DofetilideSaf (Pure) Sınıf III ajandır. Sadece hızlı gecikmiş rektifiyer potasyum kanallarını ($I_{Kr}$) seçici olarak bloke eder.
IbutilideDiğerlerinden farklı olarak hem potasyum kanallarını bloke eder hem de yavaş içe sodyum ($Na^+$) akımını aktivite ederek Faz 3’ü ve aksiyon potansiyelini uzatır. Genellikle akut atriyal fibrilasyon/flutter terminasyonunda IV olarak kullanılır.
VernakalantÇoklu kanal blokeridir. Klasik potasyum kanallarının yanı sıra atriyuma özgü olan $I_{Kur}$ (ultrahızlı) ve $I_{KACh}$ (asetilkolin bağımlı) potasyum kanallarını da bloke eder. Atriyal selektif olduğu için ventriküler aritmi yapma (Torsades de Pointes) riski düşüktür.

Klinik Uyarı ve Yan Etki İlişkisi

Sınıf III antiaritmiklerin (Vernakalant hariç) repolarizasyonu geciktirip QT intervalini uzatması, ventrikülde erken art depolarizasyonlara (EAD) neden olabilir. Bu durum, ilaca bağlı gelişebilecek en tehlikeli polimorfik ventriküler taşikardi türü olan Torsades de Pointes (TdP) riskini artırır.

Sınıf III Antiaritmikler; > Faz 3 repolarizasyonunu potasyum kanallarını bloke ederek geciktirirler. APD↑, ERP↑ ve QT↑ yaparlar.

Amiodarone yan etkileri: Pulmoner fibrozis (en ölümcül), tiroid disfonksiyonu (iyot nedeniyle), korneal mikrodepozitler, mavi-gri cilt rengi ve hepatotoksisite.

Vernakalant: Atriyuma özgü potasyum kanallarını (IKur) bloke ettiği için ventriküler aritmi riski en düşük olan Sınıf III varyantıdır.