Aşağıdaki enzimlerden hangisi adipoz dokuda bulunmaz?
a-Hormon duyarlı lipaz
b-Hekzokinaz
c-Gliserol kinaz
d-Lipoprotein lipaz
e-Asetil-CoA karboksilaz
Doğru Cevap: Gliserol kinaz
Adipoz doku (yağ dokusu), trigliseritleri (TAG) depolar ve gerektiğinde yıkarak kana serbest yağ asidi ve gliserol salar. Ancak yıkım sonucu açığa çıkan bu gliserolü tekrar kullanamaz.
Neden Kullanamaz? Çünkü gliserolün trigliserit sentezine katılabilmesi için önce aktifleşerek Gliserol-3-Fosfat’a dönüşmesi gerekir. Bu aktivasyonu yapan Gliserol kinaz enzimi beyaz adipoz dokuda (ve kas dokusunda) bulunmaz. (Esas olarak karaciğerde bulunur).
Fizyolojik Önemi: Bu enzimin yağ dokusunda olmaması, açlık durumunda lipoliz (yağ yıkımı) ile açığa çıkan gliserolün tekrar hemen yağ dokusunda senteze girmesini (kısır döngüyü) engeller. Serbest kalan gliserol kana karışır ve karaciğere giderek glukoneogenezde (yeni glukoz yapımında) kullanılır.
Yağ Dokusu Gliserol-3-Fosfat’ı Nereden Bulur? Yağ dokusu trigliserit sentezlemek istediğinde, ihtiyaç duyduğu Gliserol-3-Fosfat’ı sadece kandan aldığı glukozun glikolize girmesi (DHAP ara ürünü üzerinden) ile elde edebilir.
Diğer Şıkların Analizi (Tuzaklar):
Hormon Duyarlı Lipaz (HSL): Yağ dokusunun ana yıkım enzimidir. Açlıkta (glukagon/adrenalin etkisiyle) aktifleşip depo trigliseritleri parçalar.
Lipoprotein Lipaz (LPL): Yağ dokusu kapiller endotelinde bulunur. Toklukta kanda dolaşan şilomikron ve VLDL’nin içindeki trigliseritleri parçalayarak yağ asitlerinin adipoz doku içine (depolanmak üzere) girmesini sağlar.
Asetil-CoA Karboksilaz: Yağ asidi sentezinin hız kısıtlayıcı enzimidir ve yağ dokusunda bulunur.
Hekzokinaz: Yağ dokusu hücrelerine giren glukozu fosforilleyerek hücre içinde tutan temel glikoliz enzimidir.