Aşağıdakilerden hangisi kanser ilişkili anoreksi/kaşeksi tedavisinde gösterilmiş tedavi etkinliği seçeneklerinden değildir?
a. Olanzapin
b. Megestrol asetat
c. Anamorelin
d. Ponsegromab
e. Metadon
Bu sorunun doğru cevabı e. Metadon şıkkıdır.
Çözüm ve Tıbbi Analiz
Kanser ilişkili anoreksi ve kaşeksi sendromu, hastaların yaşam kalitesini ve sağkalımını doğrudan etkileyen kompleks metabolik bir durumdur. Şıklardaki ajanların bu sendromdaki yeri şu şekildedir:
- Metadon (Yanlış Seçenek): Güçlü bir sentetik opioiddir. Kanser hastalarında zorlu kanser ağrısının (özellikle nöropatik komponenti olan ağrıların) yönetiminde çok değerli bir analjeziktir. Ancak anoreksi veya kaşeksi tedavisinde hiçbir etkinliği veya endikasyonu yoktur. Aksine, opioid grubundaki ilaçlar bulantı, kabızlık ve sedasyon gibi yan etkileriyle iştahı ve beslenmeyi daha da olumsuz etkileyebilir.
Kaşeksi/Anoreksi Tedavisinde Yeri Olan Diğer Ajanlar:
- b. Megestrol asetat: Sentetik bir progestindir. Kanser ve HIV ilişkili kaşekside iştahı artırmak ve kilo alımını (genellikle yağ dokusu artışı şeklinde) sağlamak için en köklü ve kılavuzlarda yer alan standart ajanlardan biridir.
- a. Olanzapin: Aslen bir atipik antipsikotiktir. Kanser hastalarında hem inatçı bulantı-kusmayı önlemede hem de iştah açıcı/kilo aldırıcı özellikleri nedeniyle anoreksi tedavisinde etkili olduğu klinik çalışmalarla gösterilmiştir.
- c. Anamorelin: Yeni nesil bir oral ghrelin reseptör agonistidir. “Açlık hormonu” yollarını taklit ederek iştahı artırır ve Megestrol’den farklı olarak özellikle yağsız kas kütlesini (lean body mass) artırdığı gösterilmiştir (özellikle küçük hücreli dışı akciğer kanseri kaşeksisinde onaylar almıştır).
- d. Ponsegromab: Tıp literatürüne yeni giren çok güncel ve hedefe yönelik bir ajandır. Kanser kaşeksisinin patofizyolojisinde başrol oynayan GDF-15 (Growth Differentiation Factor-15) molekülüne karşı geliştirilmiş bir monoklonal antikordur. Faz çalışmalarında hastaların iştahını, vücut ağırlığını ve fiziksel aktivitelerini belirgin şekilde artırdığı gösterilmiştir.