Kırk yedi yaşında erkek hasta, “son birkaç gündür görüşümün üst kısmında boşluk var” yakınmasıyla başvurdu. Görme alanı testinde sağ üst kadranda görme kaybı saptandı. Diğer nörolojik muayenesi normal sınırlarda bulundu.
Bu bulgulara göre lezyon en yüksek olasılıkla nerededir?
a) Sağ optik trakt
b) Sol temporal optik radyasyon
c) Sağ parietal optik radyasyon
d) Sol oksipital korteks
e) Optik kiazma
Sol temporal optik radyasyon şıkkıdır.
Lezyon Lokalizasyonu ve Nöroanatomi
Hastanın görme alanı testinde sağ üst kadranda görme kaybı (sağ üst kuadrantanopsi) saptanmıştır. Görme yollarının anatomisine göre bu spesifik defektin lokalizasyonu şu şekilde yapılır:
- Kontrlateral Kuralı: Beynin sağ yarısı sol görme alanını, beynin sol yarısı ise sağ görme alanını işler. Lezyon sağ görme alanını etkilediğine göre, sorun beynin sol tarafındaki optik yollardadır. Bu durum “sağ” ve “kiazma” ile ilgili şıkları (a, c, e) elememizi sağlar.
- Temporal vs. Parietal (Meyer’s Loop vs. Baum’s Loop): Optik radyasyon lifleri lateral genikülat nükleustan çıktıktan sonra oksipital loba (görme korteksine) doğru ilerlerken iki farklı yol izler:
- Alt retinal lifler (üst görme alanını taşırlar): Temporal lobun içinden dolaşarak geçerler. Bu kıvrıma Meyer loop (Meyer lübü) denir. Temporal lobdaki bir lezyon, bu lifleri hasara uğratarak karşı taraf üst kadranda görme kaybına (kuadrantanopsi) neden olur. (Klinik pratik “Pie in the sky” (gökyüzündeki turta) tabiri bu durumu açıklar).
- Üst retinal lifler (alt görme alanını taşırlar): Parietal lobun içinden geçerler. Bu kıvrıma Baum loop (Baum lübü) denir. Parietal lobdaki bir lezyon, karşı taraf alt kadranda görme kaybına (kuadrantanopsi) neden olur. (“Pie on the floor” tabiri kullanılır).
Hastada sağ üst kadranda kayıp olduğuna göre, lezyon sol temporal lobdaki Meyer loop’u etkilemektedir.
Diğer Şıkların Analizi:
- a) Sağ optik trakt: Sol homonim hemianopsi (sol görme alanının tam kaybı) yapar.
- c) Sağ parietal optik radyasyon: Sol alt kuadrantanopsi yapar.
- d) Sol oksipital korteks: Sağ homonim hemianopsi yapar (genellikle maküla korunarak – “macular sparing”).
- e) Optik kiazma: Bitemporal hemianopsi (her iki dış görme alanında kayıp – at gözlüğü etkisi) yapar. Genellikle hipofiz adenomları buna neden olur.