Sistolik kan basıncı 100 mmHg, diyastolik kan basıncı 70 mmHg ve intrakraniyal basıncı 15 mmHg olan bir hastada serebral perfüzyon basıncı kaç mmHg’dir?
A) 45
B) 55
C) 65
D) 75
E) 85
Çözüm ve Hesaplama
Serebral Perfüzyon Basıncını (CPP) bulmak için öncelikle Ortalama Arteriyel Basıncı (MAP) hesaplamamız, ardından bu değerden İntrakraniyal Basıncı (ICP) çıkarmamız gerekir.
1. Adım: Ortalama Arteriyel Basıncın (MAP) Hesaplanması
Ortalama arteriyel basınç formülü şöyledir:

Verilen değerleri yerine koyalım:
- Sistolik: 100 mmHg
- Diyastolik: 70 mmHg

2. Adım: Serebral Perfüzyon Basıncının (CPP) Hesaplanması
Serebral perfüzyon basıncı formülü şöyledir:
CPP = MAP – ICP
Verilen değerler:
- MAP: 80 mmHg (hesapladığımız değer)
- ICP (İntrakraniyal Basınç): 15 mmHg
CPP = 80 – 15 = 65 \text{ mmHg}

Doğru Cevap: C (65)
Cerebral perfusion pressure hesabı
Temel formül
CPP = MAP – ICP
Burada:
| Parametre | Açılım |
|---|---|
| CPP | Serebral perfüzyon basıncı |
| MAP | Ortalama arteriyel basınç |
| ICP | İntrakraniyal basınç |
1. adım MAP hesabı
Ortalama arter basıncı:
MAP = DBP + (SBP-DBP/3)
Veriler:
- SBP = 100
- DBP = 70
Hesap
MAP = 70 + (100-70 / 3) = 70 + 10 = 80
2. adımCPP hesabı
ICP: 15 mmHg olduğuna göre:
CPP = 80 – 15 = 65 mmHg
Doğru cevap
C) 65 mmHg
Klinik önemi; CPP beynin efektif kanlanmasını gösterir.
Kritik eşikler
| CPP | Klinik |
|---|---|
| <50 | ciddi iskemi riski |
| 60–70 | hedef aralık |
| çok yüksek | hiperemi riski |
Travmatik beyin hasarında hedef
Genellikle:
CPP = 60-70 mmHg korunmaya çalışılır.
ICP artarsa, CPP düşer
Bu nedenle:
- kafa içi basınç artışı
- serebral iskemi
oluşturabilir.
Klasik noktaları
| Bilgi | Kritik |
|---|---|
| CPP formülü | MAP − ICP |
| MAP hesabı | DBP + pulse pressure/3 |
| ICP artışı | CPP düşürür |
| Hedef CPP | 60–70 |
Klinik korelasyon
Örneğin:
- travmatik beyin hasarı
- subaraknoid kanama
- malign MCA infarktı
- hidrosefali
gibi durumlarda CPP takibi hayati önem taşır.