Terleme (hiperhidrozis) için sempatektomi, özellikle ilaç ve topikal tedavilere dirençli olgularda uygulanan cerrahi bir seçenektir. En sık kullanılan yöntem:
1-Endoskopik Torakal Sempatektomi (ETS)
“Endoscopic Thoracic Sympathectomy”; Göğüs boşluğundan girilerek sempatik sinir zincirinin (ganglionların) kesilmesi veya klipslenmesi.
Amaç: ter bezlerine giden sempatik uyarıyı azaltmaktır.
Endikasyonlar
- Palmar hiperhidrozis (en iyi sonuç)
- Aksiller hiperhidrozis
- Kraniyofasiyal hiperhidrozis
- Şiddetli yüz kızarması (flushing)
Özellikle:
- genç hastalar
- primer hiperhidrozis
- konservatif tedavi başarısızlığı
Hangi seviyede yapılır?
| Bölge | Ganglion |
| Palmar | T2–T3 |
| Aksiller | T3–T4 |
| Yüz | T2 |
Komplikasyonlar (kritik)
En önemlisi: Kompansatuar terlemedir.***
- Sırt, karın, uylukta aşırı terleme
- %30–80 oranında (şiddeti değişken)
Diğerleri:
- Horner sendromu (T1 etkilenirse)
- Pnömotoraks
- Nöralji
- Gustatuar terleme
Etkinlik
- Palmar hiperhidroziste başarı: %90–95
- Aksillerde: biraz daha düşük
- Hasta memnuniyeti: komplikasyonlara bağlı değişir
Alternatifler (önce denenmeli)
- Alüminyum klorür topikal
- İyontoforez
- Botulinum toksini (Botoks)
- Antikolinerjikler (oral/topikal)
2-Alt ekstremite (Plantar hiperhidrozis)
Torakal sempatektomi yetersizdir
Bu durumda:
- Lumbar Sympathectomy düşünülür
- Ancak komplikasyon riski daha yüksektir (örn. cinsel disfonksiyon)
Klinik Perspektif
- Palmar hiperhidrozis → ETS altın standart
- Ama: kompansatuar terleme = en kritik karar noktası
- Cerrahi geri dönüşsüz olabilir (klips hariç)
Lumbar Sympathectomy
Lumbar sempatektomi (Lumbar Sympathectomy), alt ekstremitelerdeki aşırı terlemeyi (plantar hiperhidroz) veya bazı dolaşım bozukluklarını tedavi etmek için uygulanan cerrahi bir işlemdir. Bu prosedür, sempatik sinir zincirinin lomber bölgedeki bir kısmının kesilmesi, yakılması veya çıkarılmasıyla gerçekleştirilir. Amaç, ayağın ter bezlerine ve damarlarına giden aşırı sinir uyarılarını azaltmaktır.
Ana Bilgiler
- Amaç: Aşırı ayak terlemesi veya bazı damar tıkanıklıkları
- Uygulama bölgesi: Lomber (bel) sempatik sinir zinciri
- Yöntem: Açık, endoskopik veya kimyasal yolla sinir blokajı
- Başarı oranı: Genellikle %70–90 semptom azalması
- Riskler: Kompansatuvar terleme, sinir hasarı, cinsel işlev bozukluğu
Cerrahi Yöntem ve Uygulama
Lomber sempatektomi genellikle genel anestezi altında yapılır. Cerrah, omurganın yan tarafına küçük bir kesi açar ve sempatik zinciri ortaya çıkararak L2–L4 segmentlerindeki sinirleri keser veya yakar. Minimal invaziv (endoskopik) yöntemlerde küçük kesiler kullanılarak daha hızlı iyileşme sağlanabilir. Prosedür tipik olarak 1–2 saat sürer.
Etkinlik ve Sonuçlar
Bu cerrahi, plantar hiperhidrozun uzun vadeli kontrolünde etkili olabilir. Hastaların çoğu işlemden sonra ayak terlemesinde belirgin azalma bildirir. Bununla birlikte, bazı kişilerde vücudun diğer bölgelerinde “kompansatuvar terleme” ortaya çıkabilir. Tedavinin başarısı, doğru hasta seçimi ve deneyimli cerrahın uygulamasına bağlıdır.
Olası Komplikasyonlar
Kompansatuvar terleme en yaygın yan etkidir. Ayrıca geçici bacak ağrısı, parestezi, ejakülasyon bozukluğu (özellikle erkeklerde) ve hipotansiyon görülebilir. Bu nedenle prosedür genellikle konservatif tedavilere yanıt vermeyen vakalarda son çare olarak önerilir.
Güncel Yaklaşımlar
Son yıllarda kimyasal sempatektomi (fenol veya alkol enjeksiyonu) ve geçici sinir blokları, cerrahiye alternatif olarak değerlendirilmektedir. Bununla birlikte, kalıcı ve etkili sonuçlar genellikle cerrahi sempatektomiyle elde edilir.