IGF-1 jenerasyon testi, büyüme hormonu (GH) ekseni değerlendirmesinde kullanılan, özellikle GH direnci (GH insensitivitesi) ile GH eksikliğini ayırt etmek amacıyla yapılan dinamik bir testtir.
Temel mantık
Normal fizyoloji:
- GH → karaciğerde IGF-1 üretimini uyarır
Bu ilişkiyi test ediyoruz:
- Dışarıdan GH verilir
- IGF-1 yanıtı ölçülür
Testin amacı
Kullanım alanları
- GH eksikliği vs GH direnci ayrımı
- Laron Sendromu tanısı
- GH reseptör defektleri
- GH sinyalizasyon bozuklukları
Testin uygulanışı (klasik protokol)
- Bazal IGF-1 ölçülür
- Hastaya rekombinant GH verilir (genelde 3–7 gün)
- Test süresince:
- IGF-1 düzeyleri tekrar ölçülür
Yorumlama
1-Normal yanıt
- IGF-1 ↑ artar
GH reseptörü sağlam → GH etkili
2-GH eksikliği
- Başlangıçta IGF-1 düşük
- GH verince:
IGF-1 artar
Tanı:
→ GH eksikliği
2-GH direnci (çok önemli!)
- IGF-1 düşük
- GH verince:
👉 IGF-1 artmaz
Tanı:
→ GH reseptör/sinyal defekti
(= Laron sendromu)
Karşılaştırma
| Durum | Bazal IGF-1 | GH sonrası IGF-1 |
|---|---|---|
| Normal | Normal | ↑ |
| GH eksikliği | ↓ | ↑ |
| GH direnci (Laron) | ↓ | ❌ Artmaz |
Klinik kullanım
Günümüzde sınırlı kullanılır
Neden?
- IGF-1 tek başına çoğu zaman yeterli
- GH stimülasyon testleri (insülin tolerans testi vb.) daha yaygın
- Standartizasyon sorunları
En önemli ayrım:
- GH eksikliği → GH verince IGF-1 artar
- GH direnci → GH verince IGF-1 artmaz
Patofizyolojik bağ
- GH → GH reseptörü → JAK-STAT → IGF-1 sentezi
- Reseptör defekti varsa:
- GH yüksek olabilir
- Ama IGF-1 üretilemez